Sáng kiến kinh nghiệm Dạy học sinh phương pháp học, vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề

Giáo viên : Trần Thị Huyền Trang – Trường THCS Việt Thuận 1

Sáng kiến

“dạy học sinh phương pháp học, vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề”

A/ đặt vấn đề:

Dạy học Toán là hoạt động Toán học, do đó cần thiết phải giúp học sinh tích

cực, chủ động, sáng tạo trong việc tìm ra những vấn đề Toán học, tìm hiểu logic suy

luận và mối quan hệ giữa các kiến thức.

Tuy vậy, một số năm trước đây, phương pháp dạy học chưa được chú trọng thật

sự, học sinh thụ động ghi nhận những kiến thức mà thầy cô đưa ra, học sinh chỉ như là

đối tượng làm theo thầy một cách máy móc.

Làm như thế nào để học sinh phải nghĩ nhiều hơn, làm nhiều hơn, được thảo

luận nhiều hơn, học sinh tích cực tự giác tìm hiểu, phát hiện và giải quyết vấn đề theo

sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên, trên cơ sở đó xây dùng phương pháp tự học của

bản thân ?

Đích cuối cùng của quá trình dạy học Toán là “Học sinh biết tự mình vận dụng

được kiến thức vào giải quyết vấn đề thực tế mà bài tập đề ra”.

Theo tôi, để đạt được hệ thống bài tập có dụng ý tốt (để hình thành trí thức,

củng cố trí thức, rèn kĩ năng kỹ xảo gây hứng thú học tập ë học sinh ....).Trên cơ sở đó

rèn kĩ những thao tác tư duy cho học sinh, kiểm tra trình độ của học sinh.

Sau khi chọn hệ thống bài tập, bằng thực tế giảng dạy của mình, tôi thấy có thể

giải quyết vấn đề, đạt mục tiêu đề ra theo các bước sau:

+ Bước 1: Hướng dẫn học sinh đọc đề bài

+ Bước 2: Huy động kiến thức phục vô bài

+ Bước 3: Chọn phương pháp phù hợp

+ Bước 4: Có lời giải mẫu mực

+ Bước 5: Tổ chức khai thác bài toán

ThuVienDeThi.com

Giáo viên : Trần Thị Huyền Trang – Trường THCS Việt Thuận 2

B/ Giải quyết vấn đề:

1/ Hướng dẫn học sinh đọc đề bài, tóm tắt đề bài, từ đó có định hướng tốt những vấn

đề trọng tâm:

Theo tôi đây là bước làm quan trọng, bởi nếu học sinh đọc đề bài một cách tràn

lan, không có điểm nhấn về các đơn vị kiến thức, sẽ rất dễ dẫn đến việc lựa chọ lời giải

thích không đúng.

Qua thực tế giảng dạy, tôi đã từng gặp nhiều trường hợp, xin đơn cử ra đây một

bài ví dụ:

Ví dụ 1: Khi dạy cho học sinh lớp 9 về giải bài toán bằng cách lập hệ phương

trình: cần chú ý về cách đọc đề bài nhằm nêu rõ 2 điều kiện của các số liệu, khi tóm

tắt cố gắng làm xuất hiện các biểu thức toán học mà trên cơ sở đó học sinh lập các

phương trình và hệ phương trình.

Trong bài 2/68 (ĐS -9): Hai số hơn kém nhau 12 đơn vị. Nếu chia số nhỏ cho 7,

chia số lớn cho 5 thì thương thứ nhất kém thương thứ hai là 4 đơn vị. Tìm 2 số đó.

Có thể hướng dẫn học sinh tìm hiểu đề bài như sau:

? Thế nào là hai số hơn kém nhau 12 đơn vị ?

-> Chuyển thành phép toán: Số lớn – số bé = 12

? Trong điều kiện 2 cần làm những thao tác nào ?

- Chia số nhỏ cho 7 thương ? -> thương 1

- Chia số lớn cho 5 thương ? -> thương 2

- So sánh 2 thương ? -> Chuyển thành phép toán: Số lớn - Số bé = 4

5 7

? Từ đó HS thấy rõ 2 quan hệ của 2 ẩn, dễ dàng lập các phương trình và hệ phương

trình.

Trong hình học, việc phân tích, đọc đề có vai trò quan trọng trong giúp cho HS

định hướng vẽ hình và chọn phương pháp giải.

Ví dụ 2: Trong bài 12/37 – HH8: Cho hình vuông ABCD. Trên các tia AB, BC, CD,

DA lấy A’, B’, C’, D’ sao cho AA’ = BB’ = CC’ = DD’

Chứng minh tứ giác A’B’C’D’ là hình vuông.

Việc đọc đề có thể định hướng ngay cho HS:

ThuVienDeThi.com