Một số bài toán về Tìm thời điểm và tìm thời gian Vật lí lớp 12

1

Dùng phương pháp tổng quát là sử dụng mối quan hệ giữa chuyển động tròn đều

với vật dao động điều hoà để tìm ra một số khoảng thời gian đặc biệt trong quá

trình vật dao động điều hoà.

Từ đó tìm ra công thức giải nhanh với một số dạng bài tập về thời điểm,

thời gian với li độ dao động x. Tiếp theo sử dụng mối quan hệ giữa v-x; a-x

để tìm vị trí (x) đạt giá trị v hoặc a và sự tương tự giữa i , u, q ... với x để

vận dụng các kết luận của x vào giải các bài tập của v, a, i, u, q... Làm như

vậy sẽ giúp các em rút ngắn thời gian và nâng cao hiệu quả khi làm bài tập.

I. Lí thuyết chỉ ra đặc điểm chung của các đại lượng.

Trong chương trình vật lý 12 THPT ban cơ bản, có một số đại lượng có giá trị

thay đổi theo thời gian với quy luật hàm sin hay cosin, tức là một hàm tuần hoàn

có chu kì T xác định, đó là các đại lượng: li độ, vận tốc, gia tốc của vật dao động

điều hoà; cường độ dòng điện và điện áp xoay chiều; điện tích trên một bản tụ

và cường độ dòng điện trong mạch dao động LC....

Cụ thể như sau:

I.1 Chương I: Dao động điều hoà

1. Vật dao động điều hoà là vật có li độ dao động là một hàm sin hay cosin của

thời gian có phương trình

Trong đó: x là giá trị tức thời của li độ ở thời điểm t, biến thiên theo t với chu kì

T xác định

A là giá trị cực đại của x (A>0)

2 ( ) ( ) x Acos t Acos t T

       

O A -A 2 A 2 2 A 3 2 A 2 A  2 2 A  3 2 A 

4 T

6 T

8 T

12

T

4 T

6 T

8 T

ThuVienDeThi.com

2

là pha ban đầu, xác định trạng thái của vật tại thời điểm ban đầu t = 0.

2. Vận tốc của vật dao động điều hoà biến thiên theo thời gian có phương trình

v = - A sin (t +  ) = A cos (t +  + )

Trong đó: v là giá trị tức thời của vận tốc ở thời điểm t, biến thiên theo t với chu

kì T xác định.

v0 = v = A là giá trị cực đại của vận tốc

là pha ban đầu, xác định vận tốc của vật tại thời điểm ban đầu t = 0.

3. Gia tốc của vật dao động điều hoà biến thiên theo thời gian có phương trình.

a = - A cos (t +  ) = - x = A cos (t +  + )

Trong đó: a là giá trị tức thời của gia tốc ở thời điểm t, biến thiên theo t với chu

kì T xác định

a0 = a = A là giá trị cực đại của gia tốc

là pha ban đầu, xác định gia tốc của vật tại thời điểm ban đầu t = 0

I.2 Chương III: Dòng điện xoay chiều

1. Cường độ dòng điện xoay chiều biến thiên theo thời gian có phương trình

Trong đó: i là giá trị tức thời của dòng điện (cường độ dòng điện tức thời), biến

thiên theo thời gian có chu kì T xác định

I0 >0 gọi là giá trị cực đại của dòng điện (Cường độ dòng điện cực đại)

là pha ban đầu, xác định cường độ dòng điện tại thời điểm ban đầu t = 0

2. Điện áp xoay chiều biến thiên theo thời gian có phương trình

Trong đó: u là giá trị tức thời của điện áp (điện áp tức thời), biến thiên theo thời

gian có chu kì T xác định

U0 là giá trị cực đại của điện áp (điện áp cực đại)

là pha ban đầu, xác định điện áp tại thời điểm ban đầu t = 0

I.3 Chương IV: Dao động điện từ



2 

max



2 2 2



max

2



  0 i = I cos ωt + φ



0 u = U cosωt = U 2cosωt



ThuVienDeThi.com