
Giáo viên thực hiện: HUỲNH ĐỨC HÒA CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP GƯƠNG PHẲNG
Trang 1
S
I R
Hình 1
S
I R
Hình 4
DẠNG 1: XÁC ĐỊNH CÁCH BỐ TRÍ GƯƠNG PHẲNG.
BÀI TOÁN : Tia sáng Mặt Trời nghiêng 1 góc =480 so với phương ngang. Cần đặt một gương phẳng như thế nào để đổi phương của tia sáng thành phương nằm ngang?
Giải:
NHẬN XÉT: Ta có thể giải bài toán theo các bước như sau: - Xác định góc , góc hợp bởi tia tới và tia khúc xạ. - Xác định phân giác của góc - Kẻ đường vuông góc với phân giác tại điểm tới ta được nét gương - Vận dụng các phép tính hình học xác định số đo các góc - Khẳng định vị trí đặt gương.
Vấn đề cần lưu ý: - Tia sáng chiếu theo phương ngang có hai chiều truyền: từ trái sang phải và từ phải sang trái. - Kiến thức giải toán: định luật phản xạ ánh sáng, phép toán đo góc hình học. BÀI GIẢI: Gọi , lần lượt là góc hợp bởi tia sáng mặt trời với phương ngang và góc hợp bởi tia tới với tia phản xạ. Trường hợp 1: Tia sáng truyền theo phương ngang cho tia phản xạ từ trái sang phải. Từ hình 1, Ta có: + = 1800 => = 1800 - = 1800 – 480 = 1320
Dựng phân giác IN của góc như hình 2. Dễ dang suy ra: i’ = i = 660
Vì IN là phân giác cũng là pháp tuyến nên ta kẻ đường thẳng vuông góc với IN tại I ta sẽ được nét gương PQ như hình 3.
Xét hình 3: Ta có:
Vậy ta phải đặt gương phẳng hợp với phương ngang một góc
· 0 0 0 0 QIR = 90 - i' = 90 - 66 = 24
· 0 QIR =24
S
I R
N
i i'
Hình 2 S
I R
N
i i'
Hình 3
P
Q
ThuVienDeThi.com
Giáo viên thực hiện: HUỲNH ĐỨC HÒA CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP GƯƠNG PHẲNG
Trang 2
Trường hợp 2: Tia sáng truyền theo phương ngang cho tia phản xạ từ phải sang trái. Từ hình 4, Ta có: = = 480 => = 1800 - = 1800 – 480 = 1320
Dựng phân giác IN của góc như hình 5. Dễ dang suy ra: i’ = i = 240
Vì IN là phân giác cũng là pháp tuyến nên ta kẻ đường thẳng vuông góc với IN tại I ta sẽ được nét gương PQ như hình 6.
Xét hình 6: Ta có: Vậy ta phải đặt gương phẳng hợp với phương ngang một góc
· 0 0 0 0 QIR = 90 - i' = 90 - 24 = 66
· 0 QIR =66
N i i'
S
I R
Hình 5
N i i'
S
I R
Hình 6
P
Q
ThuVienDeThi.com
Giáo viên thực hiện: HUỲNH ĐỨC HÒA CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP GƯƠNG PHẲNG
Trang 3
KẾT LUẬN: Có hai trường hợp đặt gương: Trường hợp 1: đặt gương hợp với phương ngang 1 góc 240
Trường hợp 2: đặt gương hợp với phương ngang 1 góc 660.
BÀI TOÁN CÙNG DẠNG:
Bài 1: Một tia sáng bất kỳ SI chiếu tới một hệ quang gồm hai gương phẳng, sau đó ra khỏi hệ theo phương song song và ngược chiều với tia tới như hình vẽ.
1) Nêu cách bố trí hai gương phẳng trong quang hệ đó. 2) Có thể tịnh tiến tia ló SI ( tức tia tới luôn luôn song song với tia ban đầu) sao cho tia ló JK trùng với tia tới được không? Nếu có thì tia tới đi qua vị trí nào của hệ
Gợi ý cách giải: - Hai gương phẳng này phải quay mặt phản xạ vào nhau. Vậy ta cần bố trí chúng như thế nào (chúng hợp nhau 1 góc bao nhiêu độ?)
1> Ta có SI//JK => =1800
Theo định luật phản xạ: và => => => Tứ giác MONO’ là hình chữ nhật => hai gương hợp nhau một góc 900.
2> Khi SI JK thì MN = 0 => SI phải đến O tức là I O.
· · KNM+SMN · · KNM=2O'NM · · SMN=2O'MN · · 0 O'NM+O'MN=90 · 0 MO'N=90
S
I
J
K
O
N
M
O'
I
J 1 2
2
1
S
K
ThuVienDeThi.com
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.