Chuyên đề bài tập nâng cao - Bài tập hữu cơ

BÀI TẬP HỮU CƠ

GV: Đặng Hữu Tú – THCS Phú Ninh-Tam Nông

I. CƠ SỞ LÝ THUYẾT:

Khi đề bài yêu cầu tìm công thức phân tử hiđrocacbon và dẫn xuất của chúng, tùy theo bài mà ta

giải theo các phương pháp sau:

1) Phương pháp khối lượng:

- Xác định CTPT: CxHyOzNt

- Biết % các nguyên tố và MA. Áp dụng công thức:

100 %

14 % 16 % % 12 A M N

t O

z H y C

x    

x, y, z, t

- Biết mCO2, mH2O, mN2, MA và khối lượng chất đốt cháy (a gam). Áp dụng công thức:

a M m

t m

z m

y m

x A

N O H C

    14 16 12

x, y, z, t

- Biết khối mCO2, mH2O, khối lượng chất đốt cháy (a gam) và MA:

CxHyOzNt + (x +y/4 + z/2)O2  xCO2 + y/2H2O + t/2N2

a M m

t m

y m

x A

N O H CO

  

2 2 2

14 9 44

2) Phương pháp thể tích:

Khi đề bài cho biết V các khí CO2, H2O, O2 và chất A (chất cần xác định CTPT)

- Viết và cân bằng PTHH đốt cháy chất A với công thức tổng quát.

- Lập các tỉ lệ V, tính được x, y, z, t.

CxHyOzNt + (x +y/4 + z/2)O2  xCO2 + y/2H2O + t/2N2

V lít (x +y/4 + z/2)V xV yV/2 tV/2

V1 V5 V2 V3 V4

x = V2/V1; y = 2V3/V1 ; t = 2V4/V1

Thay x, y, t vào (x + y/4 + t/2)V1 = V5 => z.

II. BÀI TẬP VÍ DỤ:

VD1: Chất hữu cơ A có thành phần khối lượng: 31,58%C; 5,26%H; 63,16%O. Tỉ khối hơi của A so với CO2 là 1,7273. Xác định CTPT của A.

Giải: MA = 1,7273.44 = 76 g/mol Gọi CTPT của A là CxHyOz, ta có:

100 %

14 % 16 % % 12 A M N

t O

z H y C

x    

ThuVienDeThi.com

 100

76 16 , 63

16 26 ,5 58 , 31

12    z y x

x = 0,76.31,58/12 = 2

y = 0,76.5,26 = 4 z = 0,76.63,16/16 = 3 Vậy CTPT của A là C2H4O3 VD2: Đốt cháy hoàn toàn 10 cm3 một hiđrocacbon ở thể khí phải dùng hết 225 cm3 không khí (chứa 20% thể tích oxi), thu được 30 cm3 CO2. Các khí đo ở cùng điều kiện. Xác định CTPT hiđrocacbon.

Giải: VO2 = 225.20/100 = 45 cm3

CxHy + (x +y/4)O2  xCO2 + y/2H2O

1V (x +y/4)V xV yV/2

10 cm3 45cm3 30 cm3

Ta có:

10(x + y/4) = 45

10x = 30

x = 3; y = 6 . Vậy CTPT của hiđrocacbon là C3H6

III.BÀI TẬP VẬN DỤNG:

Bài 1: Xác định CTPT đơn giản nhất của hiđrocacbon A. Biết A chứa 80% C và 20% H.

Đs: C2H6

Bài 2: Chất A chứa 85,71% C và 14,29% H, một lít khí A (đktc) nặng 1,25g. Xác định CTPT cùa A

Đs: C2H4

Bài 3: Đốt cháy hoàn toàn một hợp chất A chỉ chứa 2 nguyên tố, ta thu được 22g khí CO2 và 9g H2O.

Biết rằng 1 dm3 chất đó trong những đktc nặng 1,25g. Hỏi:

a) A là chất vô cơ hay hữu cơ? Giải thich.

b) Tính tỉ lệ kết hợp các nguyên tử của 2 nguyên tố trong phân tử chất A.

c) Tìm CTPT của A, viết CTCT của A.

Đs: C:H = 1:2; C2H4.

Bài 4: Đốt cháy hoàn toàn 2,25g hỗn hợp chất hữu cơ A chứa C, H, O phải cần 3,08 lít O2 (đktc) và thu

được VH2O = 5/4VCO2. Biết tỉ khối hơi của A đối với H2 là 45. Xác định CTPT của A

Đs: C4H10O2

Bài 5: Một hỗn hợp gồm mêtan và etylen có khối lượng 3g ở đktc chiếm thể tích là 3,36 lít.

a) Tính thành phần % theo khối lượng của các chất trong hỗn hợp đầu.

b) Dẫn 1,68 lít hỗn hợp khí trên qua một bình chứa dung dịch brom, thấy dung dịch bị mất màu

và khối lượng tăng lên m gam. Tính m, biết rằng phản ứng xảy ra hoàn toàn.

Đs: a) %CH4 = 53,33%; %C2H4 = 46,47% b) 0,7g

ThuVienDeThi.com