Đề cương ôn tập môn vât lý 9 - Hoc ki II năm học 2013 - 2014

1

Phòng giáo dục huyện Cam Lâm Trường THCS Nguyễn Trãi

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN VẬT LÝ 9-HỌC KÌ II

NĂM HỌC 2013 - 2014 A. LÝ THUYẾT 1. Điều kiên xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín?

-Điều kiên xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín là: số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên. Dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín đổi chiều khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây đang tăng mà chuyển sang giảm, hoặc ngược lại đang giảm mà chuyển sang tăng. 2. Thế nào gọi là dòng điện xoay chiều? Các cách tạo ra dòng điện xoay chiều? * Dòng điện xuất hiện luân phiên đổi chiều gọi là dòng điện xoay chiều *Cách tạo ra dòng điện xoay chiều: 2 cách - Cho nam châm quay trước cuộn dây dẫn kín - Cho cuộn dây dẫn kín quay trong từ trường của nam châm 3. Cấu tạo và nguyên lí hoạt động của máy phát điện xoay chiều? * Cấu tạo: - Có 2 bộ phận chính là nam châm và cuộn dây dẫn - Một trong 2 bộ phận đó quay gọi là rôto, bộ phận còn lại đứng yên gọi là stato. * Hoạt động: Dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ Khi cho nam châm quay trước ống dây ( hoặc cuộn dây quay trong từ trường ) thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây biến thiên nên trong cuộn dây dẫn kín xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều. 4. So sánh giữa máy phát điện xoay chiều và đinamô? + Giống nhau : Đều có NC và cuộn dây dẫn, khi một trong hai bộ phận quay thì xuất hiện dòng điện xoay chiều. + Khác nhau : Đinamô có kích thước nhỏ hơn, công suất phát điện nhỏ hơn HĐT và CĐ dòng điện đầu ra nhỏ hơn. Ở Đinamô rôto là nam châm vĩnh cửu , còn ở máy phát điện rôto là nam châm điện. 5.Nêu các tác dụng của dòng điện xoay chiều ? Cho ví dụ ?

*Các tác dụng của dòng điện xoay chiều: nhiệt, quang, từ, sinh lí. VD: - Tác dụng nhiệt: dòng điện xoay chiều qua đèn dây tóc - Tác dụng quang: dòng điện xoay chiều làm sáng bóng đèn bút thử điện - Tác dụng từ: Rơle điện từ , nam châm điện - Tác dụng sinh lí : ứng dụng trong y tế như châm cứu . 6.Công dụng Ampe kế ,Vôn kế xoay chiều ? - Dùng Ampe kế và Vôn kế xoay chiều có kí hiệu AC ( hay ~) để đo các giá trị hiệu dụng của cường độ dòng điện và hiệu điện thế xoay chiều. Khi mắc Ampe kế và Vôn kế vào mạch điện xoay chiều thì không cần phân biệt chốt của chúng. 7. Biện pháp làm giảm điện năng hao phí trên đường dây tải điện ?

ThuVienDeThi.com

2

Truyền tải điện năng đi xa bằng đường dây dẫn sẽ có một phần điện năng hao phí do hiện tượng tỏa nhiệt trên đường dây. Công suất hao phí do tỏa nhiệt trên đường dây tỉ lệ thuận với điện trở và tỉ lệ nghịch với bình phương hiệu điện thế đặt vào hai đầu đường dây: Php = 2 .

2 R P

U Với: Php: công suất hao phí (W) P: Công suất cần truyền tải (W) R: Điện trở dây dẫn (Ω) U: Hiệu điện thế giữa hai đầu đường dây ( V) Để giảm hao phí điện năng do tỏa nhiệt trên đường dây tải điện thì tốt nhất là tăng hiệu điện thế đặt vào hai đầu đường dây vì Php tỉ lệ nghịch với U2 8.Cấu tạo và nguyên lí hoạt động của máy biến thế? * Cấu tạo: Gồm 2 cuộn dây (cuộn sơ cấp và cuộn thứ cấp) có số vòng khác nhau, đặt cách điện với nhau, cùng quấn quanh một lõi sắt có pha silic * Hoạt động: Khi đặt vào 2 đầu cuộn dây sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì trong cuộn dây sơ cấp có dòng điện xoay chiều chạy qua. Khi đó lõi sắt bị nhiễm từ trở thành một nam châm có từ trường biến thiên nên số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây thứ cấp cũng biến thiên. Do đó trong cuộn thứ cấp xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều, hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện hiệu điện thế xoay chiều. Lưu ý: không thể dùng dòng điện một chiều để chạy máy biến thế. (khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một HĐT không đổi DC thì lõi sắt trở thành NC điện có từ cực không đổi nên số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn thứ cấp không đổi , do đó trong cuộn thứ cấp không xuất hiện dòng điện cảm ứng) * Hiệu điện thế ở 2 đầu mỗi cuộn dây của máy biến thế tỉ lệ với số vòng dây của mỗi

cuộn: ( n1 sơ cấp;n2 thứ cấp) 1 1

2 2

U n

U n 

Nếu U1 < U2 thì máy có tác dụng tăng thế. Nếu U1 > U2 …