
Phú sông Bạch Đằng
(Bạch Đằng giang phú)
- Trương Hán Siêu -
1. Hình tượng nhân vật khách a. Cảnh và tình khách - “Khách có kẻ”: lời thơ đột ngột khách chính là tác giả - “Giương buồm ….mãi miết” Vui thích, say mê du ngoạn, vượt không gian, thời gian kể những nơi có cảnh đẹp (Cửu Giang, Ngũ Hồ…) - “Qua cửa.. …. Một chiều” Khách đã tìm đến nơi có chiến công ghi dấu để du ngoạn tâm hồn thanh cao b. tâm trạng của khách (vui buồm, tự hào. Nuối tiếc) - “Bát ngắt… …một màu” Từ gợi cảm, ẩn dụ niềm vui của tác giả trước cảnh đẹp sông nước - “Nước trời.. …còn lưu” Nhịp thơ ngắn, âm hưởng trầm lắng buồn nhớ anh hùng đã hy sinh. =>Cảnh +tình quyện chặt. 2. Lưu ý kiến thức trọng tâm ở đoạn cuối “Sông … ..lưu danh” Quy luật tự nhiên khẳng định chân lý “anh hùng lưu danh, bất nghĩa tiêu vong “Anh minh.. … đức cao” Ca ngợi công đức hai vị vuaKhẳng định sức mạnh lẽ sống của dân tộc
ThuVienDeThi.com
Đại cáo bình ngô
(Bình Ngô đại cáo) Nguyễn Trãi
1. - Nêu cao luận đề chính nghĩa.
Mở đầu bài cáo, tác giả đã khẳng định tư tưởng nhân nghĩa, yêu nước thương dân: “ Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân Quân điếu phạt trước lo trừ bạo” -> Quan tâm đến cuộc sống nhân dân, lo cho dân. -> Nhân nghĩa gắn liền với chống xâm lược, đánh đuổi giặc ngoại xâm.
Nhân nghĩa không còn là một đạo đức hạn hẹp mà là 1 lí tưởng xã hội , phải chăm lo cho dân được sống có hạnh phúc .
Đằng sau lí tưởng nhân nghĩa đó, tác giả nói về sự tồn tại độc lập, chủ quyền như 1 sự hiển nhiên: - Chân lý: sự độc lập của Đại Việt “Như… …cũng khác” -NT: viết sánh đôi, từ hàm xúc - Tác giả đã đưa ra những căn cứ để xác định độc lập dân tộc: Cương vực lãnh thổ , phong tục tạp quán , nền văn hiến lâu đời. Là 1 lời tuyên ngôn độc lập, khẳng định chủ quyền đất nước (tầm cao tư tưởng)
Để làm nổi bậc niềm tự hào ấy của dân tộc, và các triều đại phong kiến VN song song với các triều đại phong kiến TQ . + Từ Triệu , Đinh , Lí , Trần bao đời gây nền độc lập . Cùng Hán , Đường , Tống , Nguyên mỗi bên xưng đề một phương .
điều gì ? Những tư tưởng xuất hiện ở đoạn đầu ? Em hiểu nó như thế nào ?
- Học sinh chia làm 4 nhóm thảo luận trong 5 phút -> lên bảng trình bày -> gv nhận xét . Hai tư tưởng lớn xuất hiện : yên dân và trừ bạo .
+ Yên dân : tạo hạnh phúc cho nhân dân . + Trừ bạo :.
là gì ? Giải thích ? bởi vì sau khi nêu cao lí tưởng nhân nghĩa.(phân tích nghệ thuật làm nổi bật sự độc lập) + Liên hệ : Nam Quốc sơn hà ( Lý Thường Kiệt ) * Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn
ThuVienDeThi.com
2. Tố cáo tội ác của giặc Minh “Vừa rồi….. …chịu đựơc” - Tố cáo tội ác tày trời của giặc và chủ trương cai trị thâm độc của chúng . - Âm mưu cướp nước (lừa bịp) “Nhân họ Hồ, thừa cơ gây họa” Luận điệu “ phò Trần , diệt Hồ bịp bợm . -Tội +Với con người“ nướng dân đen , vùi con đỏ Nt miêu tả, vừa khái quát, vừa cụ thể, hình ảnh, chi tiết điển hình Lòng căm thù giặc cao độ +Với thiên nhiên: “Tàn hại..”:Hủy diệt cả thiên nhiên
Đây là bản cáo trạng đanh thép hùng hồn chuyển sang hành động cứu nước (lẽ nào trời đất…Được)
* Nội dung của đoạn 2 là gì ? Tác giả đã tố cáo những âm mưu , tội ác nào của giặc ? * Nguyễn Trãi đã đứng lên lập trừơng dân tộc để vạch rõ âm mưu của giặc Minh và tố cáo chủ trương cai trị và tội ác mang rợ của chúng . + “ Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn . Vùi con đỏ xuống dứơi hầm tai vạ “ + Bại nhận nghĩa nát cả đất trời Nắng thuế khóa sạch không đầm núi + Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc , ngán thay cá mập , thuồng luồng kẻ bị đem vào ..... rừng sâu , nước độc “ . Em có nhận xét gì về nghệ thuật ở đoạn 2 ? Nghệ thuật đó tác đọng như thế nào đến người đọc ? + Độc ác thay trúc Nam Sơn không ghi hết tội . Dơ bẩn thay , nước Đông Hải không rửa hết mùi .
Nghệ thuật lấy cái vô cùng để nói cái vô cùng. Trước đau xót và căm thù như vậy nên cuối cùng nhà văn đã nói như thế nào ? “ Trời đất không thể dung tha , thần và dân không sao chịu được “ -> đứng lên hành động .
CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN (Tản Viên từ phán sự lục – trích “Truyền kì mạn lục”)
_ …
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.