Đề kiểm tra năng lực chuyên môn giáo viên tỉnh Bắc Ninh năm học 2012 - 2013 môn Ngữ văn

UBND TỈNH BẮC NINH SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ KIỂM TRA NĂNG LỰC CHUYÊN MÔN GIÁO VIÊN

NĂM HỌC 2012 - 2013

Môn: Ngữ văn Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Ngày kiểm tra: 06 tháng 4 năm 2013

Câu 1. (2,0 điểm) a. Câu thơ sau có cả hoán dụ và ẩn dụ. Anh (chị) hãy phân biệt hai phép tu từ đó.

Thôn Đoài thì nhớ thôn Đông, Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào? (Tương tư - Nguyễn Bính, Ngữ văn 11, Tập hai, NXB Giáo dục, 2006, tr 50) b. Bài thơ Tương tư của Nguyễn Bính giống và khác gì với ca dao?

Câu 2. (3,0 điểm)

Người độ lượng bao giờ cũng thấy mình giàu có.

(Ngạn ngữ La Tinh) Anh (chị) hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 400 từ) trình bày suy nghĩ của mình về câu ngạn ngữ trên.

Câu 3. (5,0 điểm)

Cùng viết về nỗi nhớ nhưng mỗi nhà thơ lại có một cách khám phá, thể hiện của riêng mình.

Trong bài thơ “Tây Tiến”, Quang Dũng viết:

“Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa” (Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục, 2007, tr. 89)

Trong bài thơ “Việt Bắc”, Tố Hữu viết: “Mình về, rừng núi nhớ ai Trám bùi để rụng, măng mai để già. Mình đi, có nhớ những nhà Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son”.

(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục, 2007, tr. 110) Cảm nhận của anh (chị) về hai đoạn thơ trên.

========Hết========

(Đề có 01 trang)

ĐỀ CHÍNH THỨC

ThuVienDeThi.com

UBND TỈNH BẮC NINH SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA NĂNG LỰC GIÁO VIÊN

NĂM HỌC 2012-2013

Môn: Ngữ văn (Hướng dẫn chấm có 04 trang)

Câu 1. (2,0 điểm) a. Câu thơ sau có cả hoán dụ và ẩn dụ. Anh (chị) hãy phân biệt hai phép tu từ đó.

Thôn Đoài thì nhớ thôn Đông,

Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào? (Tương tư - Nguyễn Bính, Ngữ văn 11, Tập hai, NXB Giáo dục, 2006, tr 50) b. Bài thơ Tương tư của Nguyễn Bính giống và khác gì với ca dao?

-------------------

a. Trong câu thơ Thôn Đoài thì nhớ thôn Đông, - Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào, tác giả sử dụng hình ảnh hoán dụ thôn Đoài, thôn Đông để chỉ “người thôn Đoài”, “người thôn Đông” và những hình ảnh ẩn dụ cau thôn Đoài, giầu không thôn nào để chỉ những người đang yêu, bởi vì quan hệ giữa những người đang yêu nhau cũng có những điểm tương đồng với quan hệ giữa trầu và cau. Đó là quan hệ giữa những sự vật gắn bó khăng khít với nhau, tồn tại vì nhau, cho nhau, khi hoà hợp thì trở nên thắm thiết. Quan hệ tương đồng là cơ sở của mọi ẩn dụ. Đây là cách diễn đạt phù hợp với tâm trạng của người đang yêu, phù hợp với cách nói lấp lửng, bóng gió trong tình yêu đôi lứa. (0,5 điểm)

b. Điểm giống và khác giữa bài thơ Tương tư của Nguyễn Bính và ca dao. - Giống nhau: + Thể thơ lục bát. + Cách thể hiện tâm trạng: Sử dụng lối phú, tỉ, hứng quen thuộc trong ca dao. + Sử dụng hình ảnh cặp đôi quen thuộc (bến - đò, cau - trầu...) + Ngôn ngữ mộc mạc, sử dụng từ phiếm chỉ, các số từ... - Khác nhau: + Ca dao là những bài thơ lục bát ngắn, Tương tư là bài thơ lục bát trường thiên hiện đại. + Mạch thơ: Ca dao diễn tả một mảng tâm trạng nào đó, một khoảnh khắc cảm xúc điển hình. Tương tư - Nguyễn Bính diễn tả nhiều tâm trạng đan xen, phức hợp, rất lôgic của nỗi tương tư. + Cách thể hiện: cùng dùng lối phú, tỉ, hứng quen thuộc, trong đó con người gắn chặt với môi trường nhưng bài thơ Tương tư - Nguyễn Bính diễn tả tâm trạng tương tư trong sự gắn bó với khung cảnh chốn quê, hiện lên hình ảnh làng quê Việt Nam bình dị. + Hình ảnh: bên cạnh những cặp hình ảnh có tính ước lệ quen thuộc trong ca dao, hình ảnh trong thơ Nguyễn Bính mở rộng theo trường liên tưởng mới mẻ và độc đáo: Thôn Đoài - Thôn Đông, một người - một người, gió mưa - tương tư, tôi - nàng, bên ấy - bên này,… - Đánh giá: Nguyễn Bính không chỉ mượn thể thơ, ngôn ngữ, hình ảnh, cách phô diễn tình cảm... trong ca dao mà mang vào trong Tương tư cả cái hồn của ca dao, của xứ sở. Nhưng Tương tư vẫn là bài thơ của một thời Thơ mới, nhà thơ mới khi chuyển tải những cung bậc cảm xúc phức hợp của con người thời đại chữ Tôi, thể hiện trực tiếp …