Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 7 năm 2025-2026 trường THCS Phạm Hữu Lầu (TP Hồ Chí Minh)

1

ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG TÂN MỸ

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

PHẠM HỮU LẦU

(Đề có 02 trang)

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I

NĂM HỌC 2025 - 2026 MÔN: NGỮ VĂN – KHỐI 7

Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)

I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:

VẺ ĐẸP TRIẾT LÝ TRONG TRÍCH ĐOẠN

“BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN”

(1) Yếu tố triết lý được sử dụng một cách hợp lý, hiệu quả đã mang đến nhiều giá trị

đặc sắc cho trích đoạn “Bài học đường đời đầu tiên”.

(2) Trước hết, trong tổ chức truyện, yếu tố triết lý làm cho câu chuyện thêm phần hấp

dẫn, gợi dẫn sự tò mò, gợi mở nhiều liên tưởng cho độc giả. Đó là trường hợp Dế Mèn

trước khi kể lại “câu chuyện ân hận đầu tiên” của mình đã liên tục suy nghiệm về nó qua

hai lời văn đầy chất triết lý: “Hung hăng, hống hách láo chỉ tổ đem thân mà trả nợ cho

những cử chỉ ngu dại của mình thôi” và “Thế mới biết, nếu trót đã không suy tính, lỡ xảy ra những việc dại dột, dù về sau có hối cũng không thể làm lại được”. Rõ ràng, tuy

mang tính triết lý sâu xa nhưng các lời văn trên hàm chứa nhiều thông tin quan trọng:

Đã có một hậu quả nghiêm trọng xảy ra mà nguyên nhân là do sự “hung hăng”, “hống

hách”, “không suy tính”. Chính sự hé lộ này sẽ gợi ý cho độc giả một câu chuyện hấp

dẫn sắp sửa được kể, khiến bạn đọc tò mò, không thể không đọc tiếp để tìm ra nguyên

nhân và hậu quả của câu chuyện.

(3) Ngoài ra, trong xây dựng nhân vật, yếu tố triết lý giúp cho tính cách của nhân vật trở nên sâu sắc, toàn vẹn hơn. Qua lời khuyên đầy triết lý của Dế Choắt ở cuối đoạn trích,

người đọc có thể nhận ra ở nhân vật này lòng bao dung, độ lượng, vị tha và sự từng trải, dù Choắt bằng tuổi Mèn. […]. Còn khi kể lại câu chuyện về “bài học đường đời đầu

tiên”, Dế Mèn đã trải qua những ngày tháng phiêu lưu đi qua nhiều nơi, gặp gỡ nhiều

loài, trải nghiệm, học hỏi được nhiều điều mới mẻ. Lúc này, tuy vẫn còn tràn đầy nhiệt

huyết tuổi trẻ nhưng Dế Mèn không còn là anh dế ngông cuồng, liều lĩnh như thuở mới

vào đời. Mèn đã trưởng thành, chín chắn, trải việc đời và nhìn nhận mọi thứ một cách

sâu sắc hơn. Đó là lý do mà trong ngôn ngữ kể chuyện của Dế Mèn, chất triết lý được

thể hiện rất đậm nét, thậm chí ở nhiều nơi, Mèn kể chuyện như một nhà hiền triết.

(Theo Phong Lê, “Tô Hoài: Những điều còn phải viết”; dẫn theo

“Tọa đàm Tô Hoài nhà văn của mọi lứa tuổi”, NXB Kim Đồng, 2020, tr.38.) * Chú thích: “Bài học đường đời đầu tiên” là một phần trích trong truyện Dế Mèn

phiêu lưu ký (Tô Hoài).

ĐỀ CHÍNH THỨC

2

Câu 1 (1,0 điểm): Xác định ý kiến lớn và 01 ý kiến nhỏ trong văn bản.

Câu 2 (1,0 điểm): Xác định mục đích của văn bản và nhận xét cách trình bày các ý kiến

lớn, ý kiến nhỏ trong việc thể hiện mục đích của văn bản.

Câu 3 (1,0 điểm): Chỉ ra 01 lí lẽ và nêu tác dụng của lí lẽ trong phần in đậm ở đoạn (3).

Câu 4 (1,0 điểm): Chỉ ra 01 bằng chứng và nêu tác dụng của bằng chứng trong phần in

đậm ở đoạn (2).

Câu 5 (1,0 điểm): Nêu công dụng của dấu chấm lửng trong đoạn (3).

Câu 6 (1,0 điểm): Từ việc đọc văn bản trên, hãy nêu 02 kinh nghiệm của em khi viết một

bài văn nghị luận phân tích tác phẩm văn học.

II.VIẾT (4,0 điểm)

Hãy viết bài văn biểu cảm về một trải nghiệm đáng nhớ dưới mái trường đã để lại

cho em ấn tượng sâu sắc.

-Hết-

(Học sinh không sử dụng tài liệu. Giám thị không giải thích gì thêm)