Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 8 năm 2024-2025 Phòng Thái Hòa (Nghệ An)

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

THỊ XÃ THÁI HÒA

ĐỀ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG

Học kì I, năm học 2024 - 2025

Môn: Ngữ văn lớp 8 Thời gian làm bài: 90 phút ( Đề này có 02 trang)

A. PHẦN ĐỌC HIỂU: 6,0 điểm Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

(1) “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp. Vì vậy các đấng thánh đế minh vương chẳng ai không lấy việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí làm việc đầu tiên. Kẻ sĩ quan hệ với quốc gia trọng đại như thế, cho nên quý chuộng kẻ sĩ không biết thế nào là cùng. Đã yêu mến cho khoa danh, lại đề cao bằng tước trật. Ban ân rất lớn mà vẫn cho là chưa đủ. Lại nêu tên ở tháp Nhạn, ban cho danh hiệu Long hổ, bày tiệc Văn hỉ. Triều đình mừng được người tài, không có việc gì không làm đến mức cao nhất.

(2) Nay thánh minh lại cho rằng, chuyện hay việc tốt tuy có một thời lừng lẫy, nhưng lời khen tiếng thơm chưa đủ lưu vẻ sáng lâu dài, cho nên lại dựng đá để đặt ở cửa Huyền Quan, khiến cho kẻ sĩ trông vào mà phấn chấn hâm mộ, rèn luyện danh tiết, gắng sức giúp vua. Há chỉ là chuộng văn suông, ham tiếng hão mà thôi đâu.

(3) Ôi, kẻ sĩ chốn trường ốc lều tranh, phận thật nhỏ mọn mà được triều đình đề cao rất mực như thế, thì họ phải làm thế nào để tự trọng tấm thân mà ra sức báo đáp?

(4) Hãy đem họ tên những người đỗ khoa này mà điểm lại. Có nhiều người đã đem văn học, chính sự ra tô điểm cho cảnh trị bình suốt mấy chục năm, được quốc gia tin dùng. Cũng không phải không có những kẻ vì nhận hối lộ mà hư hỏng, hoặc rơi vào hàng ngũ bọn gian ác, có lẽ vì lúc sống họ chưa được nhìn tấm bia này. Ví thử, hồi đó, được mắt thấy thì lòng thiện tràn đầy, ý xấu bị ngăn chặn, đâu còn dám nảy sinh như vậy được?

(5) Thế thì việc dựng tấm bia đá này ích lợi rất nhiều: kẻ ác lấy đó làm răn, người thiện theo đó mà gắng, dẫn việc dĩ vãng, chỉ lối tương lai, vừa để rèn giũa danh tiếng cho sĩ phu, vừa để củng cố mệnh mạch cho Nhà nước. Thánh thần đặt ra đâu phải là vô ích. Ai xem bia, nên hiểu ý sâu này.”

(Trích Văn bia đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất niên hiệu Đại Bảo thứ ba, Thân Nhân Trung, Hà Như dịch - https://thivien.net)

Câu 1. (0,5 điểm) Xác định thể loại của văn bản. Câu 2. (0,5 điểm) Văn bản được viết ra với mục đích gì? Câu 3. (1,0 điểm) Đoạn văn (1) được trình bày theo kiểu nào? Xác định câu chủ đề của đoạn văn?

Câu 4. (1,0 điểm) Theo tác giả, nguyên nhân nhà Lê tiến hành cho khắc bia đề danh tiến sĩ là gì?

Câu 5. (0,5 điểm) Theo em, việc sử dụng câu hỏi tu từ : “Ôi, kẻ sĩ chốn trường ốc lều tranh, phận thật nhỏ mọn mà được triều đình đề cao rất mực như thế, thì họ phải làm thế nào để tự trọng tấm thân mà ra sức báo đáp?” có ý nghĩa gì?

Đề chính thức

Câu 6. (0,5 điểm) Trình bày ngắn gọn nội dung của đoạn trích? Câu 7. (1,0 điểm) Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn văn (5): “Thế thì việc dựng tấm bia đá này ích lợi rất nhiều: kẻ ác lấy đó làm răn, người thiện theo đó mà gắng, dẫn việc dĩ vãng, chỉ lối tương lai, vừa để rèn giũa danh tiếng cho sĩ phu, vừa để củng cố mệnh mạch cho Nhà nước. Thánh thần đặt ra đâu phải là vô ích. Ai xem bia, nên hiểu ý sâu này.”

Câu 8. (1,0 điểm) Từ câu nói của Thân Nhân Trung: “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”, em hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5 đến 7 câu) bày tỏ suy nghĩ về vai trò của giáo dục đối với sự phát triển của con người.

B. PHẦN VIẾT: 4,0 điểm Hiện nay, giới trẻ ít quan tâm đến những sản phẩm văn hoá mang đậm bản sắc dân tộc như các trò chơi dân gian, những làn điệu dân ca, hát xẩm, các vở tuồng, chèo, cải lương, đờn ca tài tử… Em hãy viết bài văn nghị luận bàn về trách nhiệm của giới trẻ - chủ nhân tương lai của đất nước trong việc tìm hiểu và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. ...................................... Hết ..................................