Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 9 năm 2025-2026 trường TH - THCS Tân Trung (TP Hồ Chí Minh)

ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ PHÚ HÒA ĐÔNG TRƯỜNG TIỂU HỌC-TRUNG HỌC CƠ SỞ

TÂN TRUNG -------------------

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KỲ I

Năm học : 2025 – 2026 Môn: Ngữ văn - Lớp 9 Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)

PHẦN I: ĐỌC - HIỂU (5,0 điểm)

CẢM ƠN ĐẤT NƯỚC 1 (Huỳnh Thanh Hồng) Tôi chưa từng đi qua chiến tranh Chưa thấy hết sự hy sinh của bao người ngã xuống Thuở quê hương còn gồng gánh nỗi đau. Tôi lớn lên từ rẫy mía, bờ ao Thả cánh diều bay Lội đồng hái bông súng trắng Mẹ nuôi tôi dãi dầu mưa nắng Lặn lội thân cò quãng vắng đồng xa. Tôi lớn lên từ những khúc dân ca Khoan nhặt tiếng đờn kìm Ngân nga sáo trúc Đêm Trung thu say sưa nghe bà kể Chú Cuội một mình ngồi gốc cây đa.

Thời gian qua Xin cám ơn đất nước Bom đạn mấy mươi năm vẫn lúa reo, sóng hát Còn vọng vang với những câu Kiều Trong từng ngần ấy những thương yêu Tiếng mẹ ru hời Điệu hò thánh thót Mang hình bóng quê hương tôi lớn thành người Đất nước của tôi ơi! Vẫn sáng ngời như vầng trăng vành vạnh.

(In trong Bến quê, NXB Văn nghệ TP Hồ Chí Minh, 2006) Huỳnh Thanh Hồng (1964 – 2007) quê ở Vĩnh Long, là hội viên Hội Nhà báo, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Vĩnh Long. Huỳnh Thanh Hồng là một gương mặt văn nghệ được nhiều người yêu mến, nổi tiếng với men thơ nồng say. Thơ anh, nồng nàn tình yêu với quê hương xứ sở. Anh thổi vào những bài thơ của mình một men say rất lạ, dễ chạnh lòng, sâu lắng và cũng rất đỗi tự hào về quê hương, đất nước, một đất nước chịu nhiều đau thương mà vẫn quật cường, với những tấm lòng bình dị, thủy chung. Huỳnh Thanh Hồng đã xuất bản các tập thơ: Thương nhớ người dưng (tập thơ, NXB Cửu Long, 1991), Lời của dòng sông (tập thơ, 2003), Bến quê (tập thơ – NXB Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, 2006) …

ĐỀ CHÍNH THỨC

1 Bài thơ Cảm ơn Đất nước trích trong tập Bến quê là một tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật thơ Huỳnh Thanh Hồng.

Thực hiện các yêu cầu: Câu 1 (1.0 điểm) Xác định thể thơ của văn bản trên. Hãy chỉ ra ít nhất 2 đặc điểm để nhận diện thể thơ đó?

Câu 2 (1.0 điểm) Trong bài thơ, hình bóng quê hương được tác giả miêu tả bằng những hình ảnh nào?

Câu 3 (1.0 điểm) Nêu chủ đề của bài thơ? Câu 4 (1.0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn thơ in đậm?

Câu 5 (1.0 điểm) Sau khi tìm hiểu bài thơ, theo em mỗi học sinh cần làm gì để thể hiện trách nhiệm đối với đất nước? (Trình bày khoảng 5 đến 7 dòng)

PHẦN II: VIẾT (5,0 điểm) Em hãy viết một bài văn (khoảng 400 chữ ) phân tích chủ đề và những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của bài thơ trên.

---------------HẾT------------

HƯỚNG DẪN CHẤM A. HƯỚNG DẪN CHUNG Đề bài gồm 2 phần: + Phần 1: đánh giá các kĩ năng đọc hiểu, viết đoạn ngắn. + Phần 2: đánh giá kĩ năng viết bài văn nghị luận văn học. Giáo viên thực hiện theo hướng dẫn chấm, chú ý khuyến khích các bài viết có ý riêng, sáng tạo. Học sinh có thể trình bày, triển khai theo cách riêng, nếu đáp ứng tốt các yêu cầu vẫn cho đủ điểm.

B. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM Phần 1 – (5,0 điểm)

Câu Yêu cầu cần đạt Điểm

1

Xác định thể thơ của văn bản trên. Chỉ rõ đặc điểm của thể thơ .

-Thể thơ: tự do. (0.5 điểm) -Đặc điểm: Học sinh nêu ít nhất 2 trong các đặc điểm sau: (0.5 điểm) + Các câu thơ dài ngắn khác nhau + Không quy định về số chữ trong mỗi dòng thơ + Không quy định về số dòng thơ trong mỗi khổ thơ.. + Không quy định về cách ngắt nhịp, gieo vần. *Lưu ý: Tùy vào cách diễn đạt của học sinh, miễn là phù hợp với nội dung, GV linh hoạt chấm điểm sao cho hợp lý.

2

Liệt kê những hình ảnh khắc họa vẻ đẹp của “Đất nước” trong đoạn thơ

1.0

- Rẫy mía, bờ ao, cánh diều, đồng lúa, bông súng trắng. - Mẹ tảo tần “dãi dầu mưa nắng”, “lặn lội thân cò”. - Khúc dân ca, tiếng đờn kìm, sáo trúc, bà kể chuyện đêm Trung thu. *Lưu ý: HS nêu được 4 hình ảnh thơ đạt trọn 1 điểm ( mỗi hình ảnh đạt 0.25 điểm)

3

Nêu chủ đề của bài thơ.

1,0

- Bài thơ thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với quê hương – đất nước; ca ngợi vẻ đẹp bình dị, giàu truyền thống văn hoá và sức sống bền bỉ của đất nước; đồng thời thể hiện tình yêu thiết tha, …