Đề thi Giữa kì 1 Ngữ văn 12 năm 2024-2025 trường THPT Lương Thế Vinh (Hải Phòng)

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HẢI PHÒNG

TRƯỜNG THPT LƯƠNG THẾ VINH

ĐỀ CHÍNH THỨC

KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I

MÔN: NGỮ VĂN NĂM HỌC: 2024 – 2025 Thời gian làm bài: 90 phút

Họ và tên: ……………………………………………. Số báo danh: ……………………… I. ĐỌC – HIỂU (6,0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:

Ca dao và mẹ

(1) mẹ ru khúc hát ngày xưa

qua bao nắng sớm chiều mưa vẫn còn

chân trần mẹ lội đầu non

che dông giữ tiếng cười giòn cho ai…

vì ai chân mẹ dẫm gai

vì ai tất tả vì ai dãi dầu

vì ai áo mẹ phai màu

vì ai thao thức bạc đầu vì ai?

(2) lớn từ dạo đó ta đi

chân mây góc biển mấy khi quay về

mẹ ngồi lặng cuối bờ đê

đếm năm tháng đếm ngày về của ta

mai vàng mấy lượt trổ hoa

hàng hiên hanh nắng sương sa mấy lần

đồng xa rồi lại đồng gần

thương con mẹ lội đồng gần đồng xa

(3) “ầu ơ…” tiếng vọng xé tim

lời ru xưa bỗng về tìm cơn mơ

đâu rồi cái tuổi ngày thơ

mẹ ta nay đã mịt mờ chân mây

chiều đông giăng kín heo may

tìm đâu cho thấy tháng ngày “ầu ơ…”

Cuối đông 2000

(Bùi Nguyễn Trường Kiên, Quê nhà nỗi nhớ, NXB Trẻ, 2003)

Thực hiện yêu cầu sau.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản .

Câu 2. Nhân vật trữ tình trong văn bản là ai?

Câu 3. Giải nghĩa từ “dãi dầu” trong câu thơ “vì ai tất tả vì ai dãi dầu”.

Câu 4. Nỗi vất vả, cực nhọc của mẹ được thể hiện qua những từ ngữ, hình ảnh trong đoạn

thơ (1)

Câu 5. Nêu tác dụng của phép điệp được sử dụng trong đoạn thơ:

vì ai chân mẹ dẫm gai

vì ai tất tả vì ai dãi dầu

vì ai áo mẹ phai màu

vì ai thao thức bạc đầu vì ai?

Câu 6. Anh/chị hiểu như thế nào về hai câu thơ:

mẹ ngồi lặng cuối bờ đê

đếm năm tháng đếm ngày về của ta

Câu 7. Vì sao mở đầu và kết thúc văn bản, tác giả đều nhắc đến lời ru của mẹ?

Câu 8. Bài học ý nghĩa mà anh/chị rút ra sau khi đọc văn bản?

II. LÀM VĂN (4,0 điểm)

Người thông minh là biết tiết chế cảm xúc.

Từ góc nhìn của người trẻ, anh chị hãy viết một bài văn nghị luận (600 chữ) trình bày suy

nghĩ về tầm quan trọng của việc tiết chế cảm xúc trong cuộc sống.

---------- Hết ----------

HƯỚNG DẪN CHẤM Phần Câu Nội dung Điểm I. Đọc hiểu

1 Thể thơ của văn bản là: Lục bát

Hướng dẫn chấm: - HS làm đúng phương thức biểu cảm : 0,5 điểm. - Hs làm sai: 0 điểm

0,5

2 Nhân vật trữ tình trong văn bản là: Người con Hướng dẫn chấm: - HS trả lời như đáp án: 0,5 điểm. - Hs làm sai: 0 điểm

0,5

3 Nghĩa từ “dãi dầu” trong câu thơ “vì ai tất tả vì ai dãi dầu”: Phải

trải qua nhiều gian nan, vất vả.

Hướng dẫn chấm: - HS trả lời như đáp án: 0,5 điểm. - Hs làm được ½ đáp án : 0,25điểm. - Hs làm sai: 0 điểm

0,5

4 Nỗi vất vả, cực nhọc của mẹ được thể hiện qua những từ ngữ,

hình ảnh trong đoạn thơ (1): nắng sớm mưa chiều, chân trần, dẫm

gai, áo mẹ phai màu, bạc đầu.

Hướng dẫn chấm: - Trả lời như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương: 1,0 điểm. - Trả lời được ½ yêu cầu : 0,5 điểm.

0,5

5 - Phép điệp: “vì ai”

- Tác dụng của phép điệp được sử dụng trong đoạn thơ:

+ Tạo nhịp điệu, tăng sức biểu cảm cho hình ảnh thơ.

+ Khắc sâu nỗi vất vả; sự tần tảo, hi sinh của mẹ một đời vì con

cái.

+ Trân trọng, biết ơn sâu sắc đối với những công lao cùng những

hy sinh thầm lặng và cao cả của người mẹ.

Hướng dẫn chấm: - Trả lời như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương: 1.0 điểm. - Trả lời được 1 ý tương ứng với : 0,25 điểm.

1,0

6 Hiểu hai câu thơ:

mẹ ngồi lặng cuối bờ đê

1,0