
1
I. ĐỌC HIỂU (6đ)
Học sinh đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi phía dưới
ĐÁNH GIÁ VỀ NHÂN VẬT BÀ CÔ CỦA BÉ HỒNG
(Trần Trọng Đăng Đàn)
Những ngày thơ ấu là tác phẩm hồi kí viết về tuổi thơ cay đắng của nhà văn
Nguyên Hồng. Đã là hồi kí thì tất cả những việc, những con người trong tác
phẩm là có thật. Sự hư cấu nghệ thuật ở chừng mực nào đó chỉ như son phấn mà
thôi. Cho nên cần phải thấy bà cô trong tác phẩm là bà cô thật, bà cô ruột của
nhà văn Nguyên Hồng, chứ không phải là bà cô nhân vật văn học được tác giả
hư cấu lên để làm nổi bật tình cảm, tính cách của nhân vật văn học bé Hồng
Nhân vật bà cô trong đoạn trích Trong lòng mẹ bị đánh giá là kẻ “giả dối”,
“thâm hiểm”, “trơ trẽn”, là người có “tâm địa độc ác”, “sống tàn nhẫn”, “khô
héo cả tình máu mủ ruột rà”. Có người còn gọi bà cô là “mụ ta”, là “hắn”... Tôi
cứ nghĩ, nếu bà cô ruột thịt ấy của nhà văn Nguyên Hồng mà nghe những lời
phán xét về mình thế, thì có lẽ sẽ tức, sẽ căm giận, ghét bỏ “thằng cháu”- nhà
văn Nguyên Hồng lắm.
Hãy thật khách quan mà đọc đi đọc lại những lời thoại của bà cô, suy xét kỹ
những cử chỉ hành động của bà cô trong đoạn trích, ta sẽ thấy, bà cô không phải
hoàn toàn là người như bé Hồng nghĩ.
ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ 1 – ĐỀ 3
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 6
BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC
Thời gian làm bài: 90 phút
2
Thật ra bà cô “có những ý nghĩ cay độc” trong giọng nói và trên nét mặt khi
cười rất kịch...hay bà cô có những “rắp tâm tanh bẩn... chỉ là ý nghĩ của thằng
bé Hồng - một đứa trẻ con rất yêu thương mẹ nó và căm thù tất cả những ai, tất
cả những gì xâm hại đến tình cảm thiêng liêng ấy. Chuyện bé Hồng nhìn nhận
bà cô như trên chỉ là theo cảm tính mà thôi. Con người ta khi đã không ưa ai thì
thấy cái gì ở người đó cũng đáng ghét cả. Bà cô có thành kiến về mẹ bé Hồng,
đó cũng là thành kiến của xã hội đối với “một người đàn bà đã bị cái tội là góa
chồng nợ nần cùng túng quá, phải bỏ con cái đi tha phương cầu thực”, chồng
chết chưa đoạn tang mà đã “chửa đẻ với người khác”. Còn bé Hồng thì lại có
thành kiến một cách nặng nề và quyết liệt đối với bà cô để bảo vệ mẹ mình.
Phải chăng từ trước đến nay vì quá thương bé Hồng, đồng cảm với bé Hồng nên
chúng ta hoàn toàn đứng về phía bé Hồng mà nhìn nhận bà cô theo cách nhìn
nhận của bé Hồng. Có lẽ, như thế là không công bằng, là quá khắt khe với bà
cô, là quá thiên vị bé Hồng. Cho dù bà cô có thành kiến với mẹ bé Hồng và lận
lúc nào cũng có ý nghĩ cay độc đi chăng nữa thì ta cũng phải thấy, bà cô có chỗ
lóe sáng trong tâm hồn. Hãy suy xét, ngẫm nghĩ câu bà cô nói với bé Hồng:
“Vậy mày đi hỏi cô Thông (...) chỗ ở của mợ mày rồi đánh giấy cho mợ mày,
bảo dù sao cũng phải về. Trước sau cũng một lần xấu, chả lẽ bán xới mãi được
sao”. Câu nói ấy được bà cô nói một cách “nghiêm nghị”, thật từ đáy lòng, đầy
cảm thông. Ở bà cô đâu phải đã “cạn kiệt tình máu mủ ruột rà.
Theo tôi, khi dẫn học sinh tìm hiểu Trong lòng mẹ chỉ nên tập trung phân tích
tình yêu thương mãnh liệt của bé Hồng đối với mẹ mình. Hình ảnh người mẹ
luôn ở trong trái tim bé Hồng. Bé Hồng luôn ở trong lòng mẹ cả lúc phải sống
xa mẹ cũng như khi được “lăn vào trong lòng mẹ”. Tìm hiểu đoạn trích này,
không nên và không cần đi sâu vào phân tích nhân vật bà cô mà dẫu có phân
tích thì cũng đừng làm cho học sinh hiểu rằng bà cô là người “xấu xa tồi tệ”,
“thâm hiểm mà trơ trẽn”, “ có tâm địa độc ác giả dỗi, tàn nhẫn”, “khô héo cả
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.