
1
Phần I: ĐỌC – HIỂU (4 điểm)
Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng”
Đúng là một câu thơ có họa, có nhạc. Đẹp vô ngần với màu sắc của bức tranh
vùng trời vùng biển giữa một sớm mai hồng với gió nhẹ, trời trong như có sức
thanh lọc và nâng bổng tâm hồn. Cũng đẹp vô ngần là nhạc điệu, tiết tấu. Bằng
cách nhịp ngắt 3/2/3, câu thơ như mặt biển dập dềnh, con thuyền ra khơi nhịp
nhàng với những con sóng chao lên lượn xuống, như một sự nâng đỡ, vỗ về.
Không dùng kích thước để đếm đo, thay vào đó một tấm lòng đưa tiễn, dịu ngọt
thân thương, trìu mến. Tuy nhiên, hình ảnh trung tâm của đoạn thơ vẫn là hình
ảnh con thuyền. Con thuyền ấy chắc ở đâu cũng thể, nó chỉ bình thường thôi,
nhưng riêng với nhà thơ, nó rất lạ: trẻ trung như những trai làng trên con thuyền
ấy, con thuyền mang khuôn mặt họ, sức sống niềm vui của họ. Sự hồ hởi trong
phút lên đường của con thuyền trên mặt biển được so sánh với con tuấn mã vượt
đường xa là một liên tưởng bất ngờ, độc đáo. Con thuyền do đó có một vẻ đẹp
riêng, một sức sống riêng. Nó cũng có hồn, cũng thật đẹp, thật đáng yêu, cũng
bầu bạn thân thiết với con người. Dân trai tráng trên con thuyền ấy vốn cũng
bình thường đã trở thành những tao nhân, tráng sĩ. Cánh buồm trên con thuyền
ấy, trong một phút xuất thần đã được đặc tả, được linh diệu hóa rất hay:
“Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
ĐỀ THI HỌC KÌ 2 – ĐỀ SỐ 1
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 7
BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG
Thời gian làm bài: 90 phút
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
2
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…”
Cánh buồm ấy thực ra cũng không có gì đặc biệt, nó chỉ là “chiếc buồm vôi”,
nhưng ở đây nó đã được hóa thân nhằm kết tinh cho một thứ đời sống bên trong
của làng chài lưới. Thiêng liêng sâu nặng biết bao, nó như những mảnh hồn làng,
nghĩa là một thứ hồn vía quê hương thaan thuộc đến bâng khuâng. Nói đến cánh
buồm no gió, cánh buồm căng là do có gió thổi vào, nghĩa là tư thế phụ thuộc, bị
động. Nhưng tình hình ở đây có sự đảo ngược, buồm và gió được trao đổi vị trí
cho nhau. Các động từ tình thái là trong hệ thống ấy. “Rướn thân trắng” là chủ
động, một sự chủ động hào hùng thể hiện khả năng sức mạnh, “thâu góp gió”
cũng là chủ động nhưng mơ mộng đầy chất lãng tử, thi nhân. Cả hai câu thơ cứ
lung linh vừa thực vừa như không thực này tạo ấn tượng về cái đẹp rất khó giải
thích rạch ròi, âu đó cũng là phẩm chất của những câu thơ hay, dấu hiệu của
những tài năng mà mấy ai có được? Nhưng, xét cho cùng, những sáng tạo hình
ảnh của Tế Hanh, tất nhiên phải do yếu tố tài năng, nhưng đằng sau cái tài năng
đột xuất ở đây còn có cái tình. Chính vì cái tình với quê hương phải dạt dào đến
mức nào, chẳng hạn như sóng gió một vùng biển làng quê mới có thể làm cho
con thuyền, chiếc buồm cất cánh.
(Trích “Nơi chất muối thấm dần: Quê biển” – Về bài thơ “Quê hương” của Tế
Hanh) – Vũ Dương Qũy)
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên?
A. Nghị luận
B. Biểu cảm
C. Tự sự
D. Miêu tả
Câu 2. Đối tượng chủ yếu được nói đến trong văn bản trên là gì?
A. Nhà thơ Tế Hanh
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.