Đề thi Giữa kì 1 Ngữ văn 8 năm 2025 - 2026 trường THCS Bát Tràng (Hà Nội)

UBND XÃ BÁT TRÀNG TRƯỜNG THCS BÁT TRÀNG

-------------------- (Đề thi có 02 trang)

ĐỀ ĐÁNH GIÁ GIỮA HỌC KÌ I - NĂM HỌC 2025 - 2026

MÔN: NGỮ VĂN 8 Tiết 35, 36 (Theo KHDH) Thời gian làm bài: 90 phút

MÃ ĐỀ 801 I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm): Đọc đoạn trích sau: “Nhưng khoảng đầu giờ mão, vọng canh cuối làng gõ một tiếng mõ báo hiệu có người lạ mặt. Trần Bình Trọng(1) ra lệnh cho dẫn vào. Lát sau quân canh cuối làng đưa vào một ông già. Ông ta cao lớn gầy guộc, có đôi tay bắp thịt đã teo lại nhưng nước da vẫn đỏ đẹp lạ thường.

- Lão xin chào tướng quân! Ông già lạ mặt khom lưng vái Trần Bình Trọng. Vốn là người xưa nay vẫn kính nể những bậc cao tuổi, Trần Bình Trọng vội gạt đi:

- Ông lão cứ đứng thẳng. Làm sao cụ biết ta ở đây mà đến tìm thế? - Lão biết có quân về từ lúc tảng sáng nhưng lão vẫn phải dò lại xem có đích xác không. Bây giờ lão đã nhận đúng là quân triều đình rồi nên lão xin vào hầu. Dân Xuân Đình cử lão đi trước để xem có giúp đỡ được tí gì cho quân ta chăng?

- Lão là người Xuân Đình à? Thế dân làng chạy đâu hết rồi? - Dân Xuân Đình ở cả trong Màn Trò thôi! […] Ông mỉm cười hỏi: - Thế làm sao ông lão biết quân ta là quân triều đình? - Lão biết chứ! Lão nhìn hiệu cờ, hiệu phướn. Đạo quân này là đô nhất trong quân Thánh Dực(2). Lão còn biết tướng quân chính là Bảo Nghĩa hầu Trần Bình Trọng nữa kia. Trần Bình Trọng kinh ngạc nhìn ông già. Lòng ông phân vân. Ông già nói tiếp, và lần này đôi mắt của ông ta thoáng ánh lên hóm hỉnh:

- Hồi cuối năm ngoái, Quan gia(3) bày yến ở điện Diên Hồng. Quan gia cho gọi bô lão cả nước lên kinh dự. Lão cao tuổi nhất làng Xuân Đình nên cũng được vời vào. Hôm ấy, lão thấy tướng quân cắp kiếm đứng hầu sau lưng Quan gia...

Nói đến đây, ông già lạ mặt chợt cười để lộ hàm răng chỉ còn lởm chởm vài chiếc và chòm râu bù rối của ông ta rung vểnh ngược lên, nom rất lạ:

- Lúc Quan gia hỏi bô lão xem giặc Nguyên thế mạnh hùng hổ như vậy thì ta nên đánh hay nên hòa, lão còn nhớ tướng quân gầm lên trước tiên: “Đánh! Đánh! Đánh! Xin Quan gia cho đánh!”.

Trần Bình Trọng ngượng ngùng ngắt lời: - Tại ta nơm nớp sợ bô lão dàn hòa, nhưng hòa mà phải cắt đất, nộp cống, xưng thần thì có khác chi đầu hàng.

Ông già lạ mặt im lặng mến phục vẻ thành thật của Trần Bình Trọng. Ông tướng Thánh Dực hồ hởi nói:

- Ông lão thấy thế nào? - Đó là vì tướng quân chưa hiểu hết bụng dân đó thôi. Những bô lão được Quan gia vời vào điện Diên Hồng ăn yến đều là những người đã từng cầm giáo đuổi giặc trước đây hai mươi bảy năm. Lão nói thật xin tướng quân đừng giận, chắc vào cái năm Đinh Tị ấy, tướng quân mới được ba, bốn tuổi chi đó chứ gì?

Kỳ lạ thay, nhận xét thẳng thắn của ông già không làm cho Trần Bình Trọng giận. Ông nói:

- Ông lão cứ nói hết đi! Được lời, ông già tiếp: - Năm ấy bô lão cả nước bàn đánh cũng như tướng quân vậy. Chắc rằng điều ấy hợp với lòng mong muốn của tướng quân.

Ông già vén tay áo để lộ hai chữ “Sát Thát”(4) thích(5) chàm trên làn da rám đỏ.

- Lòng lão giá có phanh phui được thì lão cũng xin trình để tướng quân hiểu thấu cho. Trần Bình Trọng cảm động:

- Ta hiểu lắm. Ông cũng vén lá giáp che cánh tay phải và mở to đôi mắt kiêu hãnh: - Ông lão xem đây! Hai chữ “Sát Thát” này đã ăn sâu vào xương thịt ta rồi. Ông già nói, vẻ chân thành: - Lão có một đứa con trai. Trước đây nó đã nói cho lão nghe nhiều về tướng quân. Lão biết rằng tướng quân ưa lời nói thẳng và rộng lượng với kẻ dưới. Lão đã già, lại sinh sống ở nơi vắng vẻ. Lão nói năng nhỡ có điều gì không phải thì xin tướng quân đừng chấp. Vả chăng, lão nghĩ rằng mua được những lời nói thẳng thật là khó đấy tướng quân ạ.”

(Trích Bên bờ Thiên Mạc - Hà Ân) (1) Trần Bình Trọng (1259 – 1285): là một danh tướng nhà Trần, có công lớn hộ giá bảo vệ cho Trần Thánh Tông và Trần Nhân Tông trong cuộc chiến với quân Nguyên-Mông vào năm 1285. Ông hy sinh khi chặn quân Nguyên ở bãi Đà Mạc, được truy phong làm Bảo Nghĩa vương; nổi tiếng với câu nói : “ Ta thà làm ma nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc”.

(2) Quân Thánh Dực: quân sĩ bảo vệ nhà vua. (3) …