Đề thi Học kì 2 Ngữ văn 10 năm 2024-2025 Sở Bắc Ninh

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BẮC NINH

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ II

NĂM HỌC 2024 - 2025 Môn: NGỮ VĂN - Lớp 10 Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề) I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọc văn bản sau: Tiếng đàn bầu Lữ Giang

(1)Lắng tai nghe đàn bầu Ngân dài trong đêm thâu Tiếng đàn là suối ngọt Cho thời gian lên màu. (2)Tiếng đàn bầu của ta Lời đằm thắm thiết tha Cung thanh là tiếng mẹ Cung trầm là giọng cha.

(3)Đàn ngày xưa mất nước Dây đồng lẻ não nuột Người hát xẩm mắt mù Ôm đàn đi trong mưa (4)Mừng Việt Nam chiến thắng Đàn bầu ta dạo lên Nghe niềm vui sâu đậm Việt Nam – Hồ Chí Minh. 1956 ( Dẫn theoThơ Việt Nam 1954 – 1964, NXB Giáo dục 1997, tr.155) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản trên. Câu 2. Chỉ ra những từ ngữ, hình ảnh miêu tả tiếng đàn bầu trong khổ thơ (1). Câu 3. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong những dòng thơ sau: Tiếng đàn bầu của ta Lời đằm thắm thiết tha Cung thanh là tiếng mẹ Cung trầm là giọng cha. Câu 4. Anh/chị hiểu như thế nào về nội dung của hai dòng thơ: Đàn ngày xưa mất nước Dây đồng lẻ não nuột Câu 5. Nhận xét về tình cảm của tác giả gửi gắm trong khổ thơ (4). II. VIẾT (6,0 điểm) Câu 1. (2,0 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) phân tích hình tượng tiếng đàn bầu trong văn bản ở phần Đọc hiểu. Câu 2. (4,0 điểm)

Anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ về lối sống giản dị.

…………………………..HẾT……………………..

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BẮC NINH (HDC có 03 trang)

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ II NĂM HỌC 2024 - 2025

Môn: NGỮ VĂN - Lớp 10

Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU 4,0 1 Thể thơ của văn bản: thể thơ năm chữ/ngũ ngôn. Hướng dẫn chấm: HS trả lời đúng nội dung đạt 0,5 điểm

0,5

2 Những từ ngữ, hình ảnh miêu tả tiếng đàn bầu trong khổ (1): Ngân dài, suối ngọt. Hướng dẫn chấm: - HS trả lời như đáp án đạt 0,5 điểm - HS trả lời 1 từ ngữ, hình ảnh đạt 0,25 điểm

0,5

3 - Biện pháp tu từ từ so sánh: Cung thanh của tiếng đàn bầu được so sánh với tiếng mẹ; Cung trầm của tiếng đàn bầu được so sánh với giọng cha. - Tác dụng: Làm cho khổ thơ giàu hình ảnh, giá trị biểu cảm; Khắc họa những cung bậc âm thanh, cảm xúc của tiếng đàn bầu vừa giản dị quen thuộc, vừa ấm áp thiêng liêng gợi tình cảm gia đình, quê hương gần gũi; Thể hiện tình yêu, niềm tự hào của tác giả về vẻ đẹp của tiếng đàn bầu, một loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc Việt Nam. Hướng dẫn chấm: - HS chỉ đúng hình ảnh so sánh đạt 0,25 điểm - HS nêu đúng 3 ý tác dụng của biện pháp tu từ so sánh đạt 0,75 điểm - HS có cách diễn đạt tương đương đạt điểm tối đa

1,0

4 Nội dung hai dòng thơ: Tái hiện giai đoạn đất nước bị xâm lược, nhân dân bị rơi vào cảnh lầm than nô lệ thì tiếng đàn bầu mang những giai điệu não nuột, buồn tủi; Tiếng đàn bầu cũng là tiếng lòng của dân tộc. Hướng dẫn chấm: - HS trả lời đúng mỗi nội dung đạt 0,5 điểm - HS có cách diễn đạt tương đương đạt điểm tối đa

1,0

5 - Tiếng đàn vang lên vui tươi, mạnh mẽ, thể hiện niềm tự hào trong ngày chiến thắng của dân tộc. - Nhận xét: Tình yêu, trân trọng về một loại nhạc cụ dân tộc mang trong mình lịch sử, tình cảm, tâm hồn Việt Nam. Hướng dẫn chấm: - HS trả lời đúng mỗi nội dung đạt 0,5 điểm - HS có cách diễn đạt tương đương vẫn cho điểm tối đa

1,0

II VIẾT 1 Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) phân tích hình tượng tiếng đàn bầu trong văn bản thơ ở phần Đọc hiểu.

2,0

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng (150 chữ) của đoạn văn. HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Hình tượng tiếng đàn bầu trong văn bản thơ ở phần Đọc hiểu.

0,25

c. Viết được đoạn văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu Hình tượng tiếng đàn bầu trong văn bản:

1,0