Đề thi học kì 1 Văn 12 Cánh diều - Đề số 4

1

I. ĐỌC HIỂU (4đ)

Học sinh đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi kế tiếp

BÀ BA VÁY (Mẫu thượng ngàn) VÀ LỖ TOÀN NHI (BÁU VẬT CỦA

ĐỜI) DƯỚI GÓC NHÌN SO SÁNH

(Đào Phương Huệ)

(1) [...] Trong Mẫu thượng ngàn – Nguyễn Xuân Khánh cũng như Báu vật của

Mạc Ngôn, ta bắt gặp rất nhiều nhân vật nữ. Đó là Lỗ Toàn Nhi cùng với bảy

người con gái Lai Đệ, Chiêu Đệ, Lãnh Đệ, Tưởng Đệ, Phán Đệ, Niệm Đệ, Cầu

Đệ, Ngọc Nữ,.. những người con của vùng Cao Mật Trung Quốc. Đó là bà ba

Váy, cổ Ngát (tổ cô), cô mõ Hoa, cô Ngơ, thím Pháo, cô Mùi, bé Nhụ,... trong

Mẫu thượng ngàn. Họ là những người phụ nữ của đồng bằng Bắc Bộ Việt Nam.

Thế giới nhân vật nữ trong hai sáng tác này tạo nên sức hút và giá trị cho tác

phẩm, và cũng góp phần tạo nên “thương hiệu” của nhà văn. Sức cuốn hút ở họ

chính là sự hoà quyện bền chặt giữa cái hư ảo và cái hiện sinh. Ở mỗi người

phụ nữ này, ta thấy rất rõ vẻ đẹp rất riêng và rất chung, rất bản địa mà cũng lại

rất nhân loại.

(2) Bà ba Váy trong Mẫu thượng ngàn cũng như Lỗ Toàn Nhi trong Báu vật của

đời đều là những người phụ nữ vô cùng xinh đẹp, tràn đầy sức sống nhưng cuộc

đời và tình duyên của họ vô cùng éo le, chứa đựng những bí mật đau đớn. Lỗ

Toàn Nhi, cô gái ở vùng quê Cao Mật xinh đẹp, dịu dàng có cuộc đời gắn liền

với bao thăng trầm biến cố của lịch sử ở vùng đất Cao Mật – Đại La. Ngay

những năm tháng đầu tiên của cuộc đời, Toàn Nhi đã nếm trải sự tàn khốc của

chiến tranh. Cả gia đình cô bị quân Đức tàn sát, chỉ có cô bé Toàn Nhi sáu

ĐỀ THI CUỐI HỌC KÌ 1

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 12

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

tháng tuổi sống sót. Người cô ruột đã nuôi Toàn Nhi, thấy cô càng lớn càng đẹp

nên đã chăm chút “đầu tư” hi vọng sẽ gả vào nơi danh giá. Vì thế mà năm tuổi,

Toàn Nhi đã phải bó chân. Mười sáu tuổi, Toàn Nhi xinh tươi rực rỡ, là báu vật

loại một của vùng Cao Mật cùng với lời tuyên bố của người chú: Con Toàn Nhi

nhà tôi nhất định phải gả cho một trạng nguyên nhưng cuối cùng Toàn Nhi lại

phải sống kiếp tôi tớ trong nhà Thượng Quan... với người chồng Thọ Hi bất tài,

yếu đuối, cô đã đẻ 9 đứa con với 7 người đàn ông nhưng 7 lần sinh nở đầu toàn

là con gái... Cô phải vượt cạn trong trong sự lo lắng, sợ hãi bẩn thỉu và cô đơn.

Sinh con trên một giường mà đệm là đất bột trộn máu trong khi cả nhà bố mẹ

chồng và chống lại đang chăm bằm, nâng niu một con lừa cũng đang đau đẻ.

Những tập tục phi lí và nhà thượng quan vô nhân đạo đã biến Toàn Nhi từ cô

gái dịu dàng thành nhẫn nhục, căm ghét và nuôi ý định trả thù với ý nghĩ: “Toàn

Nhi này có đẻ thêm một ngàn đứa nữa, cũng không phải là giống nhà Thượng

Quan” Lỗ Toàn Nhi đã phải vật lộn với đời, đã bị những biến động của lịch sử

quăng quật, dày vò mà vẫn sống, sống mãnh liệt, sống như không thể gì có thể

chôn vùi nổi. Đó là sức sống của vùng quê Cao Mật, của đất nước Trung Quốc

– quê hương của tác giả...

Kết thúc kiếp làm dâu đau khổ chuyển sang vai trò làm chủ gia đình, tình yêu và

cuộc sống của bà đều hướng đến và dâng trọn cho những đứa con thân yêu của

mình.

Bà ba Váy (Mẫu thượng ngàn) là người con của đồng bằng bắc bộ Việt Nam

đẹp, rất nữ tính căng tràn sức sống, vô cùng quyến rũ. Vẻ đẹp ấy phát lộ rất

sớm, được nhà văn miêu tả rất sinh động, đầy cảm hứng. Ngay từ thuở mười ba,

cô Váy “mặt tròn như cái đĩa. Nhà nghèo mà da lúc nào cũng trắng muốt. Cô

mũm mĩm, tính tình hồn nhiên như trẻ thơ”, dường như bao nhiêu sức sống của

vùng đất Cổ Đình như ẩn chứa, như dòng chảy ngầm tích tụ trong thân thể,

trong tính cách hồn nhiên của cô. Vẻ đẹp ấy vừa là tín ngưỡng vừa thể hiện tính

phồn thực và sự trường tồn của một vùng quê, của dân tộc Việt. Ta như thấy

đích thực những lam lũ, bùn đất của cuộc sống thôn quê đang vun vào, điểm tô,