Đề thi giữa kì 1 Văn 12 Chân trời sáng tạo - Đề số 10

Phần I. Đọc hiểu

NGẬM NGÙI Nắng chia nửa bãi, chiều rồi.. Vườn hoang trinh nữ xếp đôi lá rầu.

Sợi buồn con nhện giăng mau, Em ơi! Hãy ngủ.. anh hầu quạt đây.

Lòng anh mở với quạt này, Trăm con chim mộng về bay đầu giường.

Ngủ đi em, mộng bình thường! Ru em sẵn tiếng thuỳ dương mấy bờ…

Cây dài bóng xế ngẩn ngơ.. - Hồn em đã chín mấy mùa thương đau?

Tay anh em hãy tựa đầu, Cho anh nghe nặng trái sầu rụng rơi..

(Ngậm ngùi, 1940- Lửa thiêng - Huy Cận) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Nhân vật trữ tình trong bài thơ trên là ai? Câu 2. Tìm 3 từ trong bài thơ bộc lộ cảm xúc của nhân vật trữ tình. Câu 3. Nhận xét về cảnh vật được miêu tả trong bài thơ. Câu 4. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu thơ:

Tay anh em hãy tựa đầu, Cho anh nghe nặng trái sầu rụng rơi... Câu 5. Câu thơ: "Hồn em đã chín mấy mùa thương đau?" cho em hiểu điều gì? Phần II. Viết Viết bài văn nghị luận so sánh, đánh giá bài thơ “Ngậm ngùi” và một bài thơ của Huy Cận mà em đã được học hoặc em biết. Đáp án Phần I. Đọc hiểu Câu 1: Phương pháp: Xác định đại từ xưng hô được sử dụng trong văn bản chỉ ra nhân vật trữ tình Cách giải: Nhân vật trữ tình trong bài thơ trên là "anh" - cái tôi tác giả. Câu 2: Phương pháp: Đọc kĩ văn bản để xác định các từ ngữ trong bài thơ thể hiện cảm xúc của nhân vật trữ tình Cách giải: Ba từ trong bài thơ bộc lộ cảm xúc của nhân vật trữ tình: rầu, buồn, thương đau (hoặc: sầu, ngẩn ngơ ). Câu 3: Phương pháp: Căn cứ vào các chi tiết mô tả thiên nhiên để đưa ra những nhận xét

Cách giải: - Cảnh vật: Nắng chia nửa bãi, chiều, vườn hoang, lá rầu, cây dài bóng xế. - Nhận xét: Cảnh vật tĩnh lặng, quạnh hiu, hoang vắng, gợi buồn. Câu 4: Phương pháp: Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ để nhận biết và phân tích tác dụng Cách giải: - Biện pháp tu từ: Ẩn dụ (ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: "Trái sầu" - bình thường "trái" được cảm nhận bằng thị giác, ở đây được cảm nhận bằng tâm trạng) - Tác dụng: + Làm cho câu thơ tang tính gợi hình, gợi cảm, sinh động, hấp dẫn + Giúp cho người đọc cảm nhận rõ rệt hơn về nỗi buồn thương đang diễn ra trong tâm hồn nhân vật trữ tình. Câu 5: Phương pháp: Đọc kĩ câu thơ để phân tích ý nghĩa Cách giải: Câu thơ: "Hồn em đã chín mấy mùa thương đau?" cho em hiểu: - Người con gái trong bài thơ đã từng phải trải qua nhiều đau thương, bi thảm. Tâm hồn cô là cả một khối u buồn. - Thể hiện sự trân trọng nâng niu của những tâm hồn đồng điệu khi đến với nhau, sự cảm thông chia sẻ giữa hai linh hồn cùng nặng trĩu đau thương, cùng cô đơn giữa cõi thế. Phần II. Viết Câu 1: Phương pháp: Dàn ý tham khảo: I. Mở bài - Giới thiệu 2 tác phẩm, 2 tác giả - Nêu cảm nhận chung về 2 tác phẩm II. Thân bài * Điểm tương đồng - Cảm hứng chủ đạo: Nỗi buồn, sự cô đơn + "Tràng giang": Nỗi buồn mênh mang, vô tận trước không gian "trời rộng sông dài". Đó là nỗi sầu của một "cái tôi" nhỏ bé, lạc lõng giữa vũ trụ ("Bèo dạt về đâu hàng nối hàng"). + "Ngậm ngùi": Nỗi buồn man mác, xót xa trước sự trôi chảy của thời gian và sự phai tàn của tuổi trẻ, tình yêu ("Nắng chia nửa bãi, chiều rồi...", "Hoa khuê các, bướm giang hồ gặp nhau?"). - Chất liệu thiên nhiên và không gian: + Cả hai bài đều sử dụng thiên nhiên như một phương tiện để biểu đạt tâm trạng. + Thiên nhiên trong cả hai bài đều gợi cảm giác mênh mông, chia lìa, phôi pha. - Âm hưởng chung: Đều mang âm hưởng trầm buồn, da diết, phù hợp với cái tôi thơ Mới lãng mạn đương thời. * Điểm khác biệt (Sự độc đáo riêng của mỗi bài thơ)