Đề khảo sát chất lượng đầu năm Văn 8 - Đề 4

1

I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi:

“Em nghe thầy đọc bao ngày

Tiếng thơ đỏ nắng, xanh cây quanh nhà

Mái chèo nghiêng mặt sông xa

Êm êm như tiếng của bà năm xưa

Nghe trăng thở động tàu dừa

Rào rào nghe chuyển cơn mưa giữa trời

Đêm nay thầy ở đâu rồi

Nhờ thầy, em lại lặng ngồi em nghe.”

(Trích “Nghe thầy đọc thơ” - Trần Đăng Khoa, tập thơ “Góc sân và khoảng trời”)

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của bài thơ trên.

Câu 2. Hãy tìm một từ tượng thanh có ở bài thơ trên.

Câu 3. Chỉ ra biện pháp tu từ và tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ

“Mái chèo nghiêng mặt sông xa - Êm êm như tiếng của bà năm xưa”.

Câu 4. Em có suy nghĩ gì về hình ảnh người thầy thể hiện qua bài thơ trên?

II. LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm): Từ hai câu thơ: “Đêm nay thầy ở đâu rồi - Nhớ thầy, em lại lặng ngồi em

nghe”, hãy viết đoạn văn (khoảng 100 chữ) trình bày suy nghĩ của em về truyền thống tôn sư

trọng đạo.

Câu 2 (5,0 điểm): Hãy viết bài văn phân tích nhân vật chị Dậu trong đoạn trích “Tức nước vỡ

bờ” - trích tiểu thuyết “Tắt đèn” - của nhà văn Ngô Tất Tố.

ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG – ĐỀ SỐ 4

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 8

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

Phần I. ĐỌC HIỂU

Câu 1

Phương pháp giải:

Nhận diện kiểu văn bản qua ngôn ngữ trữ tình, cảm xúc.

Lời giải chi tiết:

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm (trữ tình), có kết hợp miêu tả âm thanh – hình ảnh

thiên nhiên.

Câu 2

Phương pháp giải:

Tìm từ mô phỏng âm thanh (từ tượng thanh).

Lời giải chi tiết:

“rào rào” (âm thanh cơn mưa).

Câu 3

Phương pháp giải:

Xác định biện pháp tu từ trong 2 câu; nêu tác dụng.

Lời giải chi tiết:

- Biện pháp tu từ: So sánh – “Êm êm như tiếng của bà năm xưa”; kèm từ láy “êm êm” gợi sắc

thái.

- Tác dụng: Gợi âm điệu dịu dàng, thân thuộc như lời ru của bà; khơi dậy kỉ niệm ấm áp, cho

thấy giọng thầy đọc thơ giàu truyền cảm, khiến cảnh vật như sống dậy trong tâm hồn học trò.

Câu 4

Phương pháp giải:

Nêu cảm nhận khái quát, rút ra ý nghĩa hình tượng.

Lời giải chi tiết:

Hình ảnh người thầy hiện lên gần gũi, ân cần, là người gieo mầm thi ca, đánh thức năng lực

cảm thụ ở học trò. Nhờ thầy, em “lặng ngồi em nghe” – biết lắng nghe tiếng thơ, tiếng thiên

nhiên và tiếng lòng; qua đó bày tỏ lòng biết ơn, kính trọng với người dẫn đường tinh thần.

PHẦN II. VIẾT

Câu 1

Phương pháp giải:

3

Diễn dịch/đơn luận – dẫn ý từ hai câu thơ; nêu khái niệm, biểu hiện, ý nghĩa, hành động của

bản thân.

Lời giải chi tiết:

Từ lời nhắn nhủ “Đêm nay thầy ở đâu rồi – Nhớ thầy, em lại lặng ngồi em nghe”, em nghĩ về

truyền thống tôn sư trọng đạo – coi trọng người thầy và đạo học. Người thầy không chỉ

truyền tri thức mà còn thắp lửa nhân cách, dạy ta biết yêu thương và sống tử tế. Vì vậy, biết

ơn thầy cô không dừng ở lời chúc hay những món quà mà phải thể hiện bằng thái độ học tập

nghiêm túc, lễ phép, giữ kỉ luật, và cố gắng mỗi ngày để không phụ công dạy dỗ. Giữ gìn

truyền thống ấy chính là giữ gìn căn cốt văn hóa Việt.

Câu 2

Phương pháp giải:

1. Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vị trí đoạn trích và nhân vật.

2. Thân bài:

- Hoàn cảnh éo le (sưu thuế, chồng ốm bị trói đánh).

- Phẩm chất qua diễn biến tâm lí – hành động:

+ Nhẫn nhịn, lễ phép, giàu tình thương (van xin, nài nỉ).

+ Khi bị dồn đến bước đường cùng → bùng nổ phản kháng (xô ngã cai lệ, người nhà lí

trưởng).

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật: đối thoại, hành động kịch tính, ngôn ngữ mộc mạc, tương

phản.

- Ý nghĩa hiện thực – nhân đạo: tố cáo áp bức, khẳng định sức sống và phẩm giá người nông

dân.

3. Kết bài: Đánh giá chung, sức sống hình tượng.

Lời giải chi tiết:

Ngô Tất Tố – cây bút hiện thực xuất sắc trước Cách mạng – đã dựng nên một bức tranh nông

thôn Việt Nam u ám dưới ách sưu thuế trong tiểu thuyết Tắt đèn. Đoạn trích Tức nước vỡ bờ

là cao trào kịch tính, nơi hình tượng Chị Dậu hiện …