Đề thi vào 10 môn Văn Hải Phòng năm 2026

UBND TP. HẢI PHÒNG

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO

TẠO

ĐỀ CHÍNH THỨC

KÌ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT

NĂM HỌC 2026 - 2027

Môn thi: NGỮ VĂN

Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc bài thơ sau:

CÂU HÁT

Kính tặng mẹ

Câu hát ru, giai điệu quyện với lời

mẹ vẫn hát về áo nâu, mưa nắng

Cánh đồng toan lo, con đò đứng lặng

mẹ ru, thời con gái có ngủ đâu!

Câu hát ru thời cắt cỏ chăn trâu

thời túm tụm vô tư mùa xuân ấy

Đêm hát chèo có người trai níu lại

thành tơ duyên trĩu xuống vai gầy.

Mẹ nuôi con câu hát cũng vơi đầy

những trái gió trở trời, những chiêm khê1 mùa lụt

Trên mái nhà bão bao lần xô giật

câu hát ru giông tố hoá bình yên.

Câu hát ru ngon giấc tuổi thơ con

lại thức dậy trong lời bà ru cháu

Câu hát ru một thời đau đáu

những sớm chiều bay lên...

(In trong tập thơ Phút rành rang sống chậm, Nguyễn Trọng Hoàn, NXB Hội Nhà văn, năm 2019, tr.167)

Chú thích:

- Nguyễn Trọng Hoàn quê ở tỉnh Hưng Yên, là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Tên khai sinh của ông đồng

thời là bút danh nghiên cứu phê bình văn học và sáng tác (thơ, văn, kịch bản phim). Ông từng đạt nhiều giải

thưởng trong các cuộc thi sáng tác thơ.

- chiêm khê1: vụ chiêm bị hạn, không thuận lợi cho việc trồng lúa (Theo Từ điển tiếng Việt).

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Câu 2 (0,5 điểm). Tìm những hình ảnh xuất hiện trong câu hát của mẹ ở khổ thơ thứ nhất.

Câu 3 (1,0 điểm). Nêu ý nghĩa của hai dòng thơ sau:

Trên mái nhà bão bao lần xô giật

câu hát ru giông tố hoá bình yên.

Câu 4 (1,0 điểm). Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ điệp ngữ trong khổ thơ cuối.

Câu 5 (1,0 điểm). Nêu thông điệp sâu sắc nhất từ bài thơ và những việc làm của em để thực hiện thông điệp

đó.

II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm nghĩ của em về bài thơ Câu hát của nhà thơ Nguyễn Trọng

Hoàn ở phần Đọc hiểu.

Câu 2 (4,0 điểm)

Hiện nay, một số bạn trẻ chưa thấu hiểu được nỗi vất vả của cha mẹ.

Hãy viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của em và đề xuất những giải pháp phù hợp để giải quyết vấn

đề trên.

ĐÁP ÁN THAM KHẢO

I. ĐỌC HIỂU

Câu 1. Thể thơ tự do

Câu 2. Những hình ảnh xuất hiện trong câu hát của mẹ: áo nâu, mưa nắng, cánh đồng, con đò

Câu 3. Ý nghĩa của hai dòng thơ:

- Hình ảnh “bão bao lần xô giật” gợi lên những khó khăn, thử thách của cuộc sống mà mẹ phải đối mặt

- Trong hoàn cảnh ấy, câu hát ru của mẹ có sức mạnh xoa dịu, chở che, khiến “giông tố hoá bình yên”, giúp

con cảm thấy an toàn, vững lòng trước nghịch cảnh.

- Ca ngợi ý nghĩa lớn lao của lời mẹ ru và tình mẫu tử

Câu 4.

- Điệp ngữ: “Câu hát ru”

- Tác dụng:

+ Làm cho giọng thơ giàu nhạc điệu, tha thiết, sâu lắng

+ Nhấn mạnh vai trò, ý nghĩa sâu sắc của câu hát ru trong cuộc đời con: theo con từ tuổi thơ đến khi trưởng

thành

+ Gợi sự bền bỉ, thiêng liêng của lời ru mẹ, thể hiện tình mẫu tử sâu nặng

Câu 5.

- Bài thơ gửi gắm thông điệp về tình mẫu tử thiêng liêng, nhắc nhở mỗi con người cần biết yêu thương, biết

ơn và trân trọng công lao, sự hi sinh của mẹ

- Những việc làm để thực hiện thông điệp:

+ Quan tâm, yêu thương, hiếu thảo với cha mẹ

+ Chăm ngoan, học tập tốt

+ Biết chia sẻ việc nhà, giúp đỡ cha mẹ trong khả năng của mình

+ Lắng nghe, thấu hiểu và thể hiện lòng biết ơn bằng những hành động cụ thể hằng ngày

…

II. ĐỌC HIỂU

Câu 1.

1. Mở đoạn:

Giới thiệu vấn đề nghị luận: Cảm nhận bài thơ “Câu hát”.

2. Thân đoạn

* Giá trị nội dung:

- Hình ảnh người mẹ hiện lên qua câu hát ru:

+ Cuộc đời lam lũ, tảo tần: Hình ảnh áo nâu, mưa nắng, cánh đồng, con đò gắn với tuổi trẻ nhiều vất vả.

+ Sự hi sinh và tình yêu thương của mẹ: Dù cuộc sống nhọc nhằn, mẹ vẫn dùng lời ru để nuôi dưỡng tâm

hồn con.

- Giá trị của câu hát ru: