Đề cương ôn tập Học kì 2 Ngữ văn 8 năm 2023–2024 trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm (Hà Nội)

UBND QUẬN LONG BIÊN TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM

=============

NỘI DUNG ÔN TẬP KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II

MÔN: NGỮ VĂN 8 NĂM HỌC: 2023- 2024 A. NỘI DUNG ÔN TẬP: PHẦN I. VĂN BẢN: 1. Yêu cầu chung: Học sinh ôn tập các văn bản:

TT Thể loại 1. Thơ Đường luật 2. Truyện lịch sử và tiểu thuyết 3. Nghị luận văn học 2. Cụ thể: Học sinh cần nắm vững: - Đặc điểm của các thể loại và yếu tố liên quan đến thể loại: Thơ Đường luật, truyện lịch sử, tiểu thuyết và nghị luận văn học - Vận dụng những kiến thức đã học ở từng thể loại để làm bài. PHẦN II. TIẾNG VIỆT: Ôn tập các kiến thức tiếng Việt và các dạng bài tập liên quan:

Nội dung Yêu cầu cần đạt 1. Biện pháp tu từ : - Đảo ngữ - Câu hỏi tu từ - So sánh

- Nhận diện được các biện pháp - Phân tích hiệu quả diễn đạt trong văn bản

2. Từ tượng hình, tượng thanh

- Nhận diện và phân biệt từ tượng hình tượng thanh - Phân tích hiệu quả diễn đạt trong văn bản

3. Câu khẳng định và phủ định

- Nhận diện và phân biệt kiểu câu - Phân tích hiệu quả diễn đạt trong văn bản Nhận diên

PHẦN III. TẬP LÀM VĂN Viết bài văn phân tích tác phẩm văn học: Rằm tháng giêng, Tức cảnh Pác Bó B. CÁC DẠNG BÀI TẬP THAM KHẢO:

Đề 1: Đọc văn bản sau: (1) Bài thơ Cảnh khuya nằm trong chùm thơ năm 1947 của Bác. Đêm đã khuya, núi rừng, chim muông từ lâu đã im lặng. Bản làng ở xa, cơ quan ở gần, từ lâu cũng đã ngủ yên. Đêm có trăng, sáng và mát. Gió cũng ngừng. Cây cối im lìm không động. Cảnh vật như lắng suy. (2) Trên nền im lặng bao la ấy nổi bật lên một âm thanh văng vẳng mơ hồ nhưng êm dịu như một tiếng hát xa – tiếng suối:

Tiếng suối trong như tiếng hát xa […] Câu thơ vang lên những hai thứ tiếng: tiếng suối và tiếng hát. Tưởng chừng cái im lặng của cảnh khuya bị phá vỡ. Hóa ra lại không. Cũng như tiếng gõ cửa

ban đêm trong thơ Giả Đảo1, tiếng ngỗng đêm thu trong thơ Nguyễn Khuyến, tiếng suối trong đêm càng tăng thêm cái tĩnh mĩnh, sâu lắng của cảnh khuya. Tiếng suối rất trong ấy văng vẳng mơ hồ như một tiếng hát từ xa vọng lại. Tiếng hát nghe xa đồng vọng, có quãng cách gạn lọc, không hay cũng hóa dịu êm. Đã nghe suối chảy thành lời hát, tiếng suối thành giọng người thì tiếng hát tất nhiên là đẹp, là hay. […] Nguyễn Du2, Bạch Cư Dị3 so tiếng đàn với tiếng suối. Thế Lữ4 lại so tiếng hát trong với nước ngọc tuyền5. Những tác giả này không miêu tả trực tiếp tiếng suối. Chỉ có Nguyễn Trãi ví tiếng suối là tiếng đàn cầm. Có lẽ đó là hình ảnh gần nhất với hình ảnh trong câu thơ này. Có thể chẳng phải là ngẫu nhiên: Nguyễn Trãi so sánh âm nhạc, Bác Hồ cũng không lạ chi lĩnh vực này. Và tiếng hát đó như một hồi âm vọng về, liên tưởng tới một giọng hát từng lưu lại trong kí ức hay là sản phẩm của trí tưởng tượng trong khoảnh khắc trời khuya. Dù sao đó vẫn là một hồi âm, một tưởng tượng mĩ lệ xứng đáng với một tâm hồn đẹp và một cảnh khuya tao nhã. [...]

(Lê Trí Viễn, trích Vẻ đẹp của bài thơ “Cảnh khuya”, theo Đến với thơ hay,

NXB Giáo dục, 1997) * Chú thích: 1 Giả Đảo (779 – 843): nhà thơ Trung Quốc, thời Đường 2 Nguyễn Du (1766 – 1820): đại thi hào của dân tộc Việt Nam 3 Bạch Cư Dị (772 – 846): một trong ba nhà thơ lớn của Trung Quốc, thời Đường. 4 Thế Lữ (1907 – 1989): nhà thơ thuộc phong trào Thơ mới của Việt Nam 5 Ngọc tuyền: suối ngọc (tuyền: suối) Lựa chọn đáp án đúng từ câu 1 – 8: Câu 1. Văn bản trên thuộc loại văn bản nghị luận nào? A. Nghị luận xã hội về một vấn đề trong đời sống B. Nghị luận văn học bàn về một tác phẩm truyện C. Nghị luận văn học bàn về một tác phẩm thơ D. Kết hợp cả nghị luận xã hội và nghị luận văn học Câu 2. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên? A. Thuyết minh B. Nghị luận C. Tự sự D. Biểu cảm Câu 3. Đoạn trích bàn về vấn đề gì? A. Vẻ đẹp của bài thơ Cảnh khuya B. Vẻ đẹp của tiếng suối trong câu thơ thứ nhất của bài thơ Cảnh khuya C. Vẻ đẹp của trăng, cây và hoa trong câu thơ thứ hai.trong bài thơ Cảnh khuya D. Vẻ đẹp của hình ảnh người chưa ngủ trong hai câu …