Đề cương ôn tập Học kì 1 Ngữ văn 7 năm 2023–2024 trường THCS Trần Văn Ơn (TP Hồ Chí Minh)

TRƯỜNG THCS TRẦN VĂN ƠN

ĐỊNH HƯỚNG ÔN TẬP HỌC KÌ I NGỮ VĂN 7

NĂM HỌC 2023– 2024 A. LÝ THUYẾT * Ngữ liệu: Sử dụng ngữ liệu từ các văn bản ngoài chương trình SGK. Yêu cầu: - Xác định thể loại, đặc điểm của thể loại: + Hình ảnh, từ ngữ, vần, nhịp, biện pháp tu từ…của một bài thơ bốn hoặc năm chữ. + Đề tài, tình huống, cốt truyện, nhân vật, không gian, thời gian…của truyện ngụ ngôn. + Xác định được vấn đề cần bàn luận, ý kiến lớn, ý kiến nhỏ, lí lẽ, bằng chứng của văn bản nghị luận. - Nêu thông điệp, bài học và vận dụng vào việc làm cụ thể… * Tiếng Việt : Trong chương trình HK1 - Phó từ - Dấu chấm lửng - Từ Hán Việt - ....... I. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1/ Thơ bốn chữ, năm chữ: + Thơ 4 chữ: là thể thơ mỗi dòng có bốn chữ, thường có nhịp 2/2. + Thơ 5 chữ: là thể thơ mỗi dòng có năm chữ, thường ngắt nhịp 3/2 hoặc 2/3. ➔ Không giới hạn số dòng. * Đặc điểm thơ bốn chữ, năm chữ: + Hình ảnh trong thơ: - Là những chi tiết, cảnh tượng từ thực tế cuộc sống, được tái hiện bằng ngôn ngữ thơ ca, góp phần diễn tả cảm xúc, suy ngẫm của nhà thơ về thế giới và con người. * Vần, nhịp và vai trò của vần, nhịp trong thơ: - Vần trong thơ gồm vần chân và vần lưng ( Vần chân: là vần được gieo vào cuối dòng thơ, vần lưng: là vần được gieo ở giữa dòng thơ ). - Vai trò của vần thơ : liên kết các dòng và câu thơ, đánh dấu nhịp thơ, tạo nhạc điệu, sự hài hòa, sức âm vang cho thơ, đồng thời làm cho dòng thơ, câu thơ dễ nhớ, dễ thuộc. - Tác dụng của nhịp thơ : tạo tiết tấu, làm nên nhạc điệu của bài thơ, đồng thời cũng góp phần biểu đạt nội dung thơ. * Thông điệp: là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi gắm đến người đọc. 2/ Truyện ngụ ngôn: -Là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống. Đề tài: thường là những vấn đề đạo đức hay những cách ứng xử trong cuộc sống Nhân vật: có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, thầy bói, bác nông dân,... Sự kiện (hay sự việc):Trong truyện ngụ ngôn, một câu chuyện thường xoay quanh một sự kiện chính. (Ví dụ: trong truyện Thỏ và rùa, sự kiện chính là cuộc thi chạy giữa hai nhân vật Thỏ và Rùa) Cốt truyện: thường xoay quanh một sự kiện (một hành vi ứng xử, một quan niệm, một nhận thức phiến diện…) nhằm đưa ra bài học hay lời khuyên nào đó. Tình huống: là các tình thế được tạo nên bởi một sự kiện đặc biệt (như công chúa kén rể, nhà vua tìm vợ, gia đình bị mất đồ, cần bắt đầu một hành trình mới…) để qua đó đặc điểm tính cách của nhân vật và trí tưởng tượng của nhà văn được thể hiện rõ nét Không gian: là các khung cảnh, môi trường hoạt động của nhân vật, nơi xảy ra sự kiện, câu chuyện… (như một khu rừng, trong cái giếng nước, ở một xóm chợ, ở một làng nọ…) Thời gian: là một thời điểm, một khoảng khắc nào đó mà sự việc, câu chuyện diễn ra, thường không xác định cụ thể II. TIẾNG VIỆT 1/ Phó từ: Là những từ chuyên đi kèm danh từ, động từ, tính từ để bổ sung ý nghĩa cho DT, ĐT, TT. *Ý nghĩa : ( Dựa theo bảng phó từ dưới đây)