Đề cương ôn tập Giữa kì 2 Ngữ văn 8 năm 2025–2026 trường THCS Trần Hưng Đạo (Quảng Ninh)

1

TRƯỜNG THCS HƯNG ĐẠO

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA KÌ II

NĂM HỌC 2025-2026 MÔN: NGỮ VĂN 8 Phần A: Văn bản Nắm được nội dung, nhân vật, sự kiện, chủ đề, ý nghĩa, bài học, các chi tiết đặc sắc và nghệ thuật nổi bật của các văn bản : I. Truyện: 1. Lặng lẽ Sapa – Nguyễn Thành Long a. Nội dung: Truyện khắc họa thành công những con người lao động bình thường, tiêu biểu là anh thanh niên làm công tác khí tượng một mình trên đỉnh núi cao b. Nghệ thuật: - Cốt truyện không li kì phức tạp. - Nhân vật chính xuất hiện sau, qua lời kể của nhân vật phụ - Lời văn trong sáng, trau chuốt, giàu chất thơ. Tả cảnh thoáng gọn, làm nền cho Sapa lặng lẽ. - Tên truyện giàu chất thơ.

2. Những ngôi sao xa xôi- Lê Minh Khuê a. Nội dung: Hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam yêu nước, dũng cảm, gan dạ, sẵn sàng hi sinh tuổi trẻ và sinh mạng để bảo vệ Tổ quốc. b. Nghệ thuật: - Lựa chọn ngôi kể phù hợp - Nghệ thuật xây dựng nhân vật, miêu tả tâm lí nhân vật - Ngôn ngữ tinh tế, nhịp điệu dồn dập gợi không khí chiến trường.

II. Thơ tự do: 1. Bếp lửa – Bằng Việt a. Nội dung: Bài thơ là những hồi tưởng và suy ngẫm của người cháu đã trưởng thành, nhớ lại những kỉ niệm đầy xúc động về người bà và tình cảm bà cháu. Qua đó, bộc lộ những tình cảm sâu nặng đối với gia đình, quê hương, đất nước. b. Nghệ thuật: - Kết hợp nhuần nhuyễn giữa biểu cảm với tự sự, miêu tả và bình luận. - Hình ảnh sáng tạo bếp lửa Thể thơ 8 chữ kết hợp với 7 chữ và 9 chữ phù hợp với việc diễn tả dòng cảm xúc và suy ngẫm về bà. - Giọng điệu tâm tình, thiết tha, tự nhiên, chân thành. 2. Đồng chí- Chính Hữu a. Nội dung: Bài thơ ngợi ca tình cảm đồng chí cao đẹp giữa những người chiến sĩ trong thời kì đầu kháng chiến chống thực dân Pháp gian khổ. b. Nghệ thuật: - Sử dụng ngôn ngữ bình dị, thấm đượm chất dân gian, thể hiện tình cảm chân thành. - Bút pháp tả thực kết hợp với lãng mạn một cách hài hòa tạo nên hình ảnh đẹp, mang ý nghĩa biểu tượng. 3. Lá đỏ- Nguyễn Đình Thi

2

a. Nội dung: Khắc họa hình ảnh sống động: lá đỏ, cô em gái tiền phương, đoàn quân - có sức gợi tả, khái quát cao cho vẻ đẹp của đất nước, con người Việt Nam. b. Nghệ thuật: - Thể thơ tự do. - Nhịp điệu thơ mang tính dồn dập, vững bền, chắc khoẻ. - Hình ảnh: lá đỏ, em gái tiền phương và đoàn quân như những tâm điểm và đặc tả, có sức khái quát cao về vẻ đẹp của đất nước con người Việt Nam. - Ngôn ngữ thơ rất chân thực Phần B: Tiếng Việt 1. Ôn lại kiến thức về các biện pháp tu từ

TT CÁC BPTT KHÁI NIỆM TÁC DỤNG

1 So sánh

Là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng

Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

2 Ẩn dụ

Là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng

Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

3 Hoán dụ

Là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó

Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

4 Nhân hóa

Là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật... bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người

Làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối ..trở nên gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người. 5 Điệp ngữ Lặp lại từ ngữ ( hoặc cả một câu) Nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.

6 Nói quá Phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật hiện tượng được miêu tả

Nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.

7 Nói giảm nói tránh

Dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển

Tránh gây cảm giác đau buồn, ghê sợ, tránh thô tục, thiếu lịch sự.

8 Liệt kê Là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại

Diễn đạt đầy đủ, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng, tình cảm. 2. Trợ từ, thán từ a. Trợ từ: -Trợ từ có tác dụng nhấn mạnh sự vật/việc được nói đến ở từ ngữ nó đi kèm. Vd: Ngay, cả, chính... Ngay lần đầu gặp gỡ, tôi và thằng Lai-ca đã sung sướng nhìn nhau như thể nhìn vào gương. (Nguyễn Nhật Ánh, Tôi và Bê-tô)