Đề cương ôn tập Giữa kì 1 Ngữ văn 7 năm 2023–2024 trường THCS Hưng Đồng (Hà Tĩnh)

DỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA HỌC KÌ I

I. Giới hạn nội dung ôn thi giữa kì 1 1. Phần đọc hiểu a.Truyện ngắn và tiểu thuyêt *Nhận biết: -PTBĐ, Ngôi kể, lời kể, các biện pháp nghệ thuật -Nhận biết được bố cục, những hình ảnh tiêu biểu b. Thơ (Thơ bốn chữm năm chữ) *Nhận biết: -Nhận biết được từ ngữ, vần, thể thơ, nhịp thơ các và các biện pháp tu từ trong bài thơ. -Nhận biết được bố cục, những hình ảnh tiêu biểu, các yếu tố tự sự, miêu tả được sử dụng trong bài thơ.

-Xác định được số từ, phó từ. *Thông hiểu: -Hiểu và lí giải được tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình được thể hiện qua ngôn ngữ văn bản.

-Rút ra được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc. -Phân tích được giá trị biểu đạt của từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp, biện pháp tu từ. -Giải thích được ý nghĩa, tác dụng của thành ngữ, tục ngữ; nghĩa của một số yếu tố Hán Việt thông dụng; nghĩa của từ trong ngữ cảnh; công dụng của dấu chấm lửng.

*Vận dụng: -Trình bày được những cảm nhận sâu sắc và rút ra được bài ứng xử cho bản thân. -Đánh giá được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua cách nhìn riêng về con người, cuộc sống; qua cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh, giọng điệu. Kể lại sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự kiện lịch sử

b. Tiếng Việt - Nhận biết được từ ngữ địa phương và những nét đặc sắc của ngôn ngữ vùng miền trong các văn bản đã học.

- Phân tích được tác dụng của một số biện pháp tu từ trong thơ. c. Phần TLV: -Viết được bài văn kể lại sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự kiện lịch sử; bài viết có sử dụng các yếu tố miêu tả.

- Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ bốn chữ, năm chữ. II. Tóm tắt kiến thức lý thuyết 1. Văn bản: - Nhận biết được các yếu tố hình thức (bối cảnh, nhân vật, ngôi kể và sự thay đổi ngôi kể, ngôn ngữ vùng miền,...) và nội dung (đề tài, chủ đề, ý nghĩa,...) của văn bản tiểu thuyết và truyện ngắn.

- Nhận biết được các yếu tố hình thức của thơ bốn chữ, năm chữ (số tiếng ở mỗi dòng; vần, nhịp; từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ;...) và những suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua bài thơ.

a. Tiểu thuyết và truyện ngắn Nội dung Tiểu thuyết Truyện ngắn

1. Khái niệm

Tiểu thuyết là tác phẩm văn xuôi cỡ lớn, có nội dung phong phú, cốt truyện phức tạp; phản ánh nhiều sự kiện, cảnh ngộ; thường miêu tả nhiều tuyến nhân vật, nhiều quan hệ chồng chéo với những diễn biến tâm lí phức tạp, đa dạng.

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự việc phức tạp,… Chi tiết và lời văn trong truyện rất cô đọng.

- Đặc điểm nhân vật là những nét riêng của nhân vật trong truyện, thường được thể hiện qua hình dáng, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ, ý nghĩ,…

2. Tính cách nhân vật

Thường được thể hiện qua hình dáng, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ, suy nghĩ của nhân vật; qua nhận xét của người kể chuyện và các nhân vật khác, ...

3. Bối cảnh

Thường chỉ hoàn cảnh xã hội của một thời kì lịch sử nói chung (bối cảnh lịch sử); thời gian và địa điểm, quang cảnh cụ thể xảy ra câu chuyện (bối cảnh riêng); ...

b. Thơ bốn chữ, năm chữ Nội dung Thơ bốn chữ Thơ năm chữ

1. Đặc điểm

Bài thơ có nhiều dòng, mỗi dòng có bốn chữ. Các dòng thơ trong bài thường ngắt nhịp 2/2 hoặc 1/3.

Bài thơ có nhiều dòng, mỗi dòng năm chữ. Các dòng thơ trong bài thường ngắt nhịp 3/2 hoặc 2/3, thậm chí ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1.

2. Gieo vần

- Có thể gieo vần chân (vần được gieo ở cuối dòng thơ), vần lưng (vần được gieo ở giữa dòng thơ), vần liên (vần được gieo liên tiếp ở các dòng thơ), vần cách (vần không được gieo liên tiếp mà thường cách ra một dòng thơ) hay vần hỗn hợp (vần được gieo không trật tự nào). Bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ có thể gieo nhiều vần. c. Bảng hệ thống hóa thông tin về cách văn bản đọc B ài

Văn bản

T ác giả

Loại, thể loại

Đặc điểm nổi bật Nội dung Hình thức

1

Người đàn ông cô độc giữa rừng

Đoàn Giỏi Tiểu thuyết

Ca ngợi chú Võ Tòng với phẩm chất hiền lành, chất phác nhưng vô cùng mạnh mẽ. Mang trong mình phẩm chất của một người anh hùng sẵn sàng hi sinh, xả thân vì đất nước.

- Nghệ thuật miêu tả tâm …