Đề cương ôn tập Học kì 1 Ngữ văn 10 năm 2023–2024 trường THPT Trần Phú (Đà Nẵng)

A. CÁC CẤP ĐỘ KIẾN THỨC VÀ KĨ NĂNG I. Phần Đọc - hiểu 1. Nghị luận Nhận biết: - Xác định thông tin được nêu trong văn bản/đoạn trích. - Nhận diện phương thức biểu đạt, thao tác lập luận, biện pháp tu từ,... Thông hiểu: - Hiểu được nội dung văn bản/đoạn trích. - Hiểu được cách triển khai lập luận, ngôn ngữ biểu đạt, giá trị các biện pháp tu từ của văn bản/đoạn trích. Vận dụng: - Nhận xét về nội dung và nghệ thuật của văn bản/đoạn trích. - Bày tỏ quan điểm của bản thân về vấn đề đặt ra trong văn bản/đoạn trích. Vận dụng cao: - Rút ra thông điệp/bài học cho bản thân. - Liên hệ với thực tiễn. 2. Sử thi Nhận biết: - Xác định được không gian - thời gian, đề tài, cốt truyện, chi tiết, sự việc tiêu biểu. - Nhận diện phương thức biểu đạt, người kể chuyện, hệ thống nhân vật, biện pháp nghệ thuật,...của văn bản/đoạn trích. Thông hiểu: - Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của văn bản/đoạn trích: chủ đề tư tưởng, ý nghĩa của các chi tiết, sự việc tiêu biểu, ý nghĩa của hình tượng nhân vật, nghệ thuật trần thuật, bút pháp nghệ thuật,... - Hiểu một số đặc điểm của sử thi được thể hiện trong văn bản/đoạn trích. Vận dụng: - Nhận xét về nội dung và nghệ thuật của văn bản/đoạn trích. - Bày tỏ quan điểm của bản thân về vấn đề đặt ra trong văn bản/đoạn trích. Vận dụng cao: - Rút ra thông điệp/bài học cho bản thân. - So sánh với các tác phẩm khác, liên hệ với thực tiễn. II. Phần Viết Bài luận thuyết phục người khác từ bỏ một thói quen hay một quan niệm. Nhận biết: - Xác định được kiểu bài nghị luận, cách thức trình bày bài văn. - Nêu được thói quen hay quan niệm cần từ bỏ. - Xác định được mục đích (khuyên người khác từ bỏ thói quan/quan niệm), đối tượng nghị luận (người/những người mang thói quen/quan niệm tiêu cực cần từ bỏ). Thông hiểu:

TRƯỜNG THPT TRẦN PHÚ

TỔ NGỮ VĂN

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I

NĂM HỌC 2023 - 2024

MÔN: NGỮ VĂN 10

- Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm phù hợp. Mô tả, lí giải được những khía cạnh mang tính tiêu cực, bất lợi của thói quen, quan niệm. - Kết hợp được lí lẽ và dẫn chứng để tạo tính chặt chẽ, logic của mỗi luận điểm. - Đảm bảo cấu trúc của một văn bản nghị luận; đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. Vận dụng: - Vận dụng các kĩ năng dùng từ, viết câu, các phép liên kết, các phương thức biểu đạt, các thao tác lập luận phù hợp để triển khai lập luận, bày tỏ quan điểm của bản thân về thói quen hay quan niệm cần từ bỏ. - Thể hiện được thái độ tôn trọng với đối tượng thuyết phục; chỉ ra được lợi ích của việc từ bỏ thói quen, quan niệm. Vận dụng cao: - Huy động được kiến thức và trải nghiệm của bản thân để bàn luận về thói quen, quan niệm cần từ bỏ. - Có sáng tạo trong diễn đạt, lập luận làm cho lời văn có giọng điệu, hình ảnh; đoạn văn giàu sức thuyết phục.

B. CẤU TRÚC ĐỀ I. Phần Đọc - hiểu: 6 điểm - Các văn bản/đoạn trích nghị luận, sử thi (ngữ liệu ngoài sách giáo khoa). - Gồm 7 câu hỏi tự luận. II. Phần Viết: 4 điểm Bài luận thuyết phục người khác từ bỏ một thói quen hay một quan niệm (khoảng 500 chữ).

C. ĐỀ MINH HỌA Đề 1: I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm) Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu:

SỰ TRUNG THỰC CỦA TRÍ THỨC Theo nghĩa truyền thống, kẻ sĩ là một người có học. Có học nên biết lẽ phải trái để “tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. Cái dũng của họ không phải cái dũng chém tướng đoạt thành mà là hệ quả của cái trí, nhằm làm sáng tỏ đạo thánh hiền. Đó là một công việc khó khăn, thậm chí nguy hiểm.

Không phải lúc nào cũng có một Chu Văn An trước sự lộng hành của đám sủng thần, dám dâng thất trảm sớ và sau khi bị khước từ, kiên quyết từ quan về dạy học.

Không phải lúc nào cũng có anh em thái sử Bá thời Xuân Thu. Thôi Trữ sau khi giết vua Tề, ra lệnh cho thái sử Bá phải ghi vào sử: “Tề Trang Công bị bạo bệnh mà chết”. Bá ghi: “Năm Ất Hợi, tháng Năm, Thôi Trữ giết vua”. Thôi Trữ nổi giận, lôi Bá ra chém. Bá có ba người em. Hai người noi gương anh đều bị chém. Người em út vẫn điềm nhiên viết: “Năm Ất Hợi, tháng Năm, Thôi Trữ giết vua”. Trữ quát: “Ba anh ngươi đều đã bị chém, …