Đề cương ôn tập Học kì 2 Lịch sử 11 năm 2024–2025 trường THPT An Khánh (Cần Thơ)

1

TRƯỜNG THPT AN KHÁNH ÔN TẬP KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II BỘ MÔN LỊCH SỬ Năm học: 2024-2025

LỊCH SỬ LỚP 11

CHỦ ĐỀ 4 BÀI 7. KHÁI QUÁT VỀ CHIẾN TRANH BẢO VỆ TỔ QUỐC

TRONG LỊCH SỬ VIỆT NAM

I. VỊ TRÍ ĐỊA CHIẾN LƯỢC CỦA VIỆT NAM VÀ VAI TRÒ, Ý NGHĨA CỦA CHIẾN TRANH BẢO VỆ TỔ QUỐC TRONG LỊCH SỬ VIỆT NAM

1. Vị trí địa lí chiến lược của Việt Nam

Việt Nam thuộc khu vực Đông Nam Á:

- Kết nối châu Á và châu Đại Dương, Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.

- Là cầu nối giữa Trung Quốc với khu vực Đông Nam Á; giữa Đông Nam Á lục địa với Đông Nam Á hải đảo,…

- Có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, dân cư đông đúc,…

-> là quốc gia có vị trí địa chiến lược quan trọng => Việt Nam luôn phải đối phó với nhiều thế lực ngoại xâm và tiến hành nhiều cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.

2. Vai trò, ý nghĩa của chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong lịch sử Việt Nam

- Vai trò: có vai trò quan trọng đối với sự sinh tồn và phát triển của dân tộc Việt Nam. Thắng lợi của những cuộc kháng chiến góp phần bảo vệ vững chắc nền độc lập, giữ gìn bản sắc văn hóa và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình xây dựng đất nước.

- Ý nghĩa: có ý nghĩa lớn trong việc hình thành và Nâng cao lòng tự hào, ý thức tự cường và tô đậm những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đồng thời để lại nhiều bài học kinh nghiệm sâu sắc.

II. MỘT SỐ CUỘC KHÁNG CHIẾN THẮNG LỢI TIÊU BIỂU

1. Khái quát:

- Cho đến trước cách mạng tháng Tám năm 1945, dân tộc Việt Nam đã tiến hành nhiều cuộc kháng chiến chống ngoại xâm giành thắng lợi.

- Một số cuộc kháng chiến tiêu biểu, như:

STT Tên cuộc kháng chiến Thời gian Người chỉ huy Trận quyết chiến

1 Kháng chiến chống quân

Nam Hán 938 Ngô Quyền Bạch Đằng (Quảng Ninh, Hải Phòng)

2 Kháng chiến chống quân

Tống 981 Lê Hoàn Bạch Đằng (Quảng Ninh, Hải Phòng)

3 Kháng chiến chống quân

Tống 1075-1077 Lý Thường Kiệt Phòng tuyến Như Nguyệt (Bắc Ninh)

4 Kháng chiến chống quân

Mông Cổ 1258 Trần Thái Tông;

Trần Thủ Độ

Bình Lệ Nguyên (Vĩnh Phúc); Đông Bộ Đầu (Hà Nội).

2

5 Kháng chiến chống quân

Nguyên 1285

Trần Thánh Tông;

Trần Quốc Tuấn

Tây Kết, Hàm Tử (Hưng Yên); Chương Dương, Thăng Long (Hà Nội).

6 Kháng chiến chống quân

Nguyên 1287-1288 Trần Nhân Tông;

Trần Quốc Tuấn

Vân Đồn - Cửa Lục, Bạch Đằng (Quảng Ninh).

7 Kháng chiến chống quân

Xiêm 1785 Nguyễn Huệ Rạch Gầm - Xoài Mút (Tiền Giang).

8 Kháng chiến chống quân

Thanh 1789 Quang Trung

(Nguyễn Huệ)

Ngọc Hồi - Đống Đa (Hà Nội).

2. Nguyên nhân thắng lợi

a/ Nguyên nhân chủ quan

- Là các cuộc chiến tranh chính nghĩa nhằm bảo vệ độc lập dân tộc của nhân dân Việt Nam.

- Nhân dân Việt Nam có lòng yêu nước nồng nàn -> các tầng lớp nhân dân, các dân tộc đều tham gia kháng chiến, tạo thành khối đoàn kết toàn dân vững chắc.

- Kế sách đánh giặc đúng đắn, linh hoạt, nghệ thuật quân sự độc đáo, sáng tạo.

- Sự lãnh đạo, chỉ huy tài tình đều là các tướng lĩnh tài năng, mưu lược như Ngô Quyền, Lê Hoàn, Lý Thường Kiệt, Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Huệ - Quang Trung....

b/ Nguyên nhân khách quan:

- Các cuộc chiến tranh xâm lược của ngoại bang là chiến tranh phi nghĩa.

- Trong quá trình xâm lược, quân giặc còn gặp một số khó khăn như: đường hành quân xa, thiếu lương thực, không quen địa hình và điều kiện tự nhiên nhiên của Đại Việt,…

III. MỘT SỐ CUỘC KHÁNG CHIẾN KHÔNG THÀNH CÔNG

1. Khái quát:

Trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam có một số lần kháng chiến không thành công như:

- Kháng chiến chống quân Triệu của An Dương Vương (179 TCN)

- Kháng chiến chống quân Minh của nhà Hồ (1406 - 1407)

- Kháng chiến chống thực dân Pháp của triều Nguyễn (1858 - 1884)

2. Nguyên nhân kháng chiến không thành công

- Những người lãnh đạo kháng chiến đã không tập hợp được đông đảo quần chúng nhân dân tham gia, không xây dựng được khối đoàn kết toàn dân.

- Những người lãnh đạo, chỉ huy đã phạm phải một số sai lầm nghiêm trọng.

- Tương quan lực lượng chênh lệch không có lợi cho cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam.

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM Câu 1. Việt Nam được coi là “cầu nối” giữa Trung Quốc …