Đề cương ôn tập Giữa kì 1 Sinh học 11 năm 2025–2026 trường THPT Đức Trọng (Lâm Đồng)

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA KÌ I SINH 11

NĂM HỌC 2025 -2026 I. LÝ THUYẾT​ BÀI 1: KHÁI QUÁT VỀ TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYẾN HOÁ NĂNG LUỢNG I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG TRONG SINH GIỚI. - Sinh vật tự dưỡng là sinh vật có khả năng tổng hợp chất hữu cơ từ các chất vô cơ. Sinh vật tự dưỡng cung cấp nguyên liệu và năng lượng cho các sinh vật khác trong sinh giới. - Sinh vật dị dưỡng là sinh vật chỉ có khả năng tổng hợp các chất hữu cơ từ chất hữu cơ có sẵn. - Năng lượng ánh sáng là nguồn năng lượng chủ yếu của sinh giới, nguồn năng lượng này được chuyển hóa thành năng lượng hóa học tích lũy trong các hợp chất hữu cơ và được tất cả sinh vật sử dụng. - Quá trình chuyển hóa năng lượng trong sinh giới bao gồm 3 giai đoạn: tổng hợp, phân giải và huy động năng lượng. II. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI CHẤT, CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG Ở TẾ BÀO VÀ CẤP CƠ THỂ -Ở sinh vật đơn bào, quá trình trao đổi chất, chuyển hóa năng lượng chỉ diễn ra ở cấp độ tế bào: giữa tế bào với môi trường và trong tế bào. -Ở sinh vật đa bào, quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng diễn ra ở cả cấp độ cơ thể và cấp độ tế bào thông qua 3 giai đoạn: (1) Giữa môi trường ngoài và cơ thể; (2) Giữa môi trường trong cơ thể và tế bào;(3) Trong từng tế bào.

* Các dấu hiệu đặc trưng của quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ở sinh vật gồm: - Thu nhận các chất từ môi trường ( thu nhận dinh dưỡng và năng lượng) - Vận chuyển các chất (chất dinh dưỡng vận chuyển đến từng tế bào nhờ hệ thống mạch dẫn ở thực vật và hệ tuần hoàn ở động vật). - Biến đổi các chất (chất dinh dưỡng sử dụng trực tiếp hoặc biến đổi thành chất khác) - Tổng hợp các chất và tích lũy năng lượng (sử dụng các nguyên liệu thu nhận được để tổng hợp các chất hữu cơ và dự trữ năng lượng cho tế bào) - Phân giải các chất và giải phóng năng lượng (phân giải các hợp chất hữu cơ, giải phóng năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống) - Đào thải các chất ra môi trường (chất không được sử dụng sẽ đào thải ra ngoài môi trường qua các cơ quan như lá và rễ ở thực vật hoặc hệ bài tiết ở động vật) - Điều hòa: quá trình TĐC được điều hòa bởi hormone (ĐV/TV) hoặc hệ thần kinh (ĐV) III. VAI TRÒ CỦA TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỀN HOẨ NĂNG LƯỢNG ĐỐI VỚI SINH VẬT -Trao đổi chất cung cấp nguyên liệu và năng lượng cho cơ thể sinh vật: + Cơ thể hấp thụ các chất dinh dưỡng và năng lượng từ môi trường ngoài + Biến đổi các sản phẩm hấp thụ thành các chất tham gia kiến tạo cơ thể, đồng thời chuyển hoá chúng thành nguồn năng lượng thực hiện các hoạt động sống của cơ thể + Thải các chất không cần thiết cho cơ thể ra môi trường ngoài.

BÀI 2- TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ KHOÁNG Ở THỰC VẬT I. Vai trò của trao đổi nước và khoáng ở thực vật 1. Vai trò của nước ở thực vật Nước có vai trò vừa là thành phần cấu tạo tế bào thực vật, dung môi hòa tan các chất, môi trường cho các phản ứng sinh hóa, điều hòa thân nhiệt và vừa là phương tiện vận chuyển các chất trong hệ vận chuyển cơ thể thực vật.

2. Vai trò sinh lí của một số nguyên tố dinh dưỡng khoáng trong cây Dinh dưỡng ở thực vật là quá trình thực vật hấp thụ các nguyên tố, hợp chất cần thiết từ môi trường và sử dụng cho trao đổi chất, sinh trưởng ở và sinh sản ở thực vật. + Các nguyên tố đại lượng là nguyên tố có hàm lượng tương đối lớn, ví dụ N, Ca, Mg, P, S. + Nguyên tố vi lượng có hàm lượng nhỏ (< 0,01% khối lượng chất khô), ví dụ: Cl, B, Fe, Mn, Zn, Cu, Mo, Ni. Các nguyên tố dinh dưỡng khoáng có vai trò cấu trúc và vai trò điều tiết. Bảng vai trò của một số nguyên tố khoáng:

Nguyên tố Vai trò Triệu chứng điển hình ở cây

thiếu nguyên tố dinh dưỡng

khoáng Nitrogen Thành phần cấu tạo nên protein, nucleic acid và nhiều chất hữu cơ.

Cây bị còi cọc, chóp lá hóa vàng.

Phosphorus Thành phần cấu tạo nucleic acid, ATP, phospholipid.

Lá nhỏ, màu lục đậm; thân rễ kém phát triển. Potassium Hoạt hóa enzyme, cân bằng nước và ion, đóng mở khí khổng.

Lá màu vàng nhạt, mép lá màu đỏ.

Calcium Thành phần thành tế bào, hoạt hóa enzyme, truyền tín hiệu.

Lá nhỏ, mềm; chồi đỉnh bị chết.

Magnesium Thành phần …