
1. Khái niệm:
HỆ THỐNG HÓA LÝ THUYẾT
SƠ ĐỒ HỆ THIỐNG HÓA ESTER
Khi thay thế nhóm OH của axit cacboxylic bằng nhóm OR’ ta được ester. Công thức tổng quát: Este no, đơn chức, mạch hở:
Cn H2nO2 (n 2). 2. Danh pháp: Tên gốc R’ + Tên gốc acid RCOO (đuôi ate). Ví dụ: CH3COOC2 H5 : ethyl acetate; HCOOCH3 : methyl formate. 3. Tính chất vật lí: Các ester là chất lỏng không màu (một số ester có khối lượng phân tử lớn ở trạng thái rắn như sáp ong, mỡ động vật,…), dễ bay hơi, ít tan trong nước. Các este thường có mùi thơm đặc trưng của hoa, trái cây chín. Nhiệt độ sôi thấp hơn acid tương ứng do không có liên kết hydrogen giữa các phân tử. 4. Tính chất hóa học: Phản ứng thủy phân:
• Môi trường acid: RCOOR'+ HOH
H+, to
RCOOH + R' OH Đặc điểm: Phản ứng thuận nghịch (hai chiều).
• Môi trường kiềm: RCOOR'+ NaOH ⎯ ⎯ → ⎯
ot O H , 2 RCOONa + R' OH Đặc điểm: Phản ứng một chiều. Phản ứng còn được gọi là phản ứng xà phòng hóa. 5. Điều chế: Phương pháp chung: phản ứng ester hóa: RCOOH + R' OH
H+, to
RCOOR' + H2O
6. Ứng dụng:
Este có khả năng hòa tan tốt nhiều chất nên được dùng làm dung môi để tách, chiết chất hữu cơ,… Một số polime của este được dùng để sản xuất chất dẻo.
Một số este có mùi thơm của hoa quả, không độc dược dùng trong công nghiệp thực phẩm (bánh kẹo, nước giải khát) và mĩ phẩm (xà phòng, nước hoa, …).
Tóm tắt
Trong môi trường acid (xảy ra ở dạ dày)
⎯⎯⎯→
⎯⎯⎯
Trong môi trường kiềm (dùng để sản xuất xà phòng)
(RCOO ⎯
⎯→ ⎯⎯
Chất béo không no + H ⎯⎯⎯→ Chất béo no Ni, t 2
Ví dụ: Triolein + 3H ⎯⎯⎯→ Tristearin Ni, t 2
Acid béo là các acid đơn chức có mạch carbon dài không phân
nhánh. Acid béo
KHÁI NIỆM
Acid béo và chất béo thường gặp
C15H31COOH: Acid palmitic (C15H31COO)3C3H5: Tripalmitin C17H35COOH: Acid stearic (C17H35COO)3C3H5: Tristearin
C17H33COOH: Acid oleic (C17H33COO)3C3H5: Triolein
C17H31COOH: Acid linoleic
Phản ứng
thủy phân
TÍNH CHẤT
HÓA HỌC
Phản ứng
cộng hiđro
SƠ ĐỒ HỆ THỐNG HÓA LIPID
Lipid là những hợp chất hữu cơ có trong tế bào sống, không
tan trong nước nhưng tan trong dung môi hữu cơ không phân
cực.
Lipid gồm: chất béo, sáp, steroid, phospholipid,…
Lipid
Chất béo là triester của glixerol với acid béo, gọi chung là
triglyceride hay triacylglixerol. Chất béo
TÍNH CHẤT
VẬT LÍ
Chất béo không no thường là chất lỏng.
Chất béo no là chất rắn
Nhẹ hơn nước, không tan trong nước, tan trong các
dung môi hữu cơ như benzen, ete,…
CHẤT BÉO
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.