Đề cương ôn tập Giữa kì 2 Ngữ văn 10 năm 2024–2025 trường THPT Hàn Thuyên (Bắc Ninh)

TRƯỜNG THPT HÀN THUYÊN TỔ NGỮ VĂN

NỘI DUNG ÔN TẬP MÔN: NGỮ VĂN – LỚP 10 (GIỮA HỌC KÌ II)

NĂM HỌC 2024 - 2025 A) GIỚI HẠN CHƯƠNG TRÌNH: Bài 6 và 7 (chương trình 2018) B) CẤU TRÚC VÀ PHƯƠNG PHÁP: Tự luận 100% 1. Về văn bản: - Những văn bản, đoạn văn bản nằm ngoài chương trình (cùng thể loại với những văn bản đã học). 2. Về kiến thức: - HS cần: + Vận dụng được những hiểu biết về tác giả văn học trung đại để đọc hiểu một số tác phẩm của tác giả đó. + Nhận biết và phân tích được bối cảnh lịch sử - văn hóa được thể hiện trong văn bản văn học. + Nhận biết và phân tích được cách sắp xếp trình bày luận điểm, lí lẽ, bằng chứng và vai trò của yếu tố biểu cảm trong văn bản nghị luận. + Viết được văn bản nghị luận về một vấn đề xã hội: Trình bày rõ ràng quan điểm và hệ thống luận điểm, bài viết có cấu trúc chặt chẽ, sử dụng các bằng chứng thuyết phục. + Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của truyện như: người kể chuyện ngôi thứ ba và người kể chuyện ngôi thứ nhất, điểm nhìn, lời người kể chuyện, lời nhân vật. + Hiểu tác dụng của biện pháp chêm xen, liệt kê, biết cách vận dụng các biện pháp này vào việc tạo câu. + Viết được một bài văn nghị luận phân tích đánh giá chủ đề, nhân vật và những nét đặc sắc về nghệ thuật của một tác phẩm văn học. + Biết thảo luận về một vấn đề có ý kiến khác nhau; đưa ra được những căn cứ thuyết phục; tôn trọng người đối thoại. + Yêu thương và có trách nhiệm với con người, cuộc sống. 3. Cấu trúc đề : - Thời gian: 90 phút - Cấu trúc đề thi theo cấu trúc đề minh họa thi tốt nghiệp THPT năm 2025 bao gồm 02 phần: + Phần đọc hiểu: Gồm 05 câu (02 câu nhận biết, 02 câu thông hiểu, 01 câu vận dụng) + Phần viết: Gồm 02 câu (Nếu ngữ liệu phần đọc hiểu là văn bản văn học thì đề yêu cầu viết đoạn văn nghị luận văn học, bài văn nghị luận xã hội; nếu ngữ liệu đọc hiểu thuộc thể loại văn bản thông tin, văn bản nghị luận thì đề yêu cầu viết đoạn văn nghị luận xã hội, bài văn nghị luận văn học). Câu 1: Viết đoạn nghị luận văn học hoặc nghị luận xã hội dài khoảng 150 chữ Câu 2: Viết bài văn nghị luận văn học hoặc nghị luận xã hội dài khoảng 400 chữ - Phần kiểm tra năng lực đọc – hiểu, HS không trình bày dài dòng, chỉ trả lời trọng tâm vào nội dung câu hỏi một cách ngắn gọn. C) ĐỀ THAM KHẢO: I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọc văn bản: Công danh đã được hợp(1) về nhàn,

Lành dữ âu chi(2) thế nghị(3) khen. Ao cạn vớt bèo cấy muống, Đìa thanh(4) phát cỏ ương sen. Kho thu phong nguyệt5), đầy qua nóc, Thuyền chở yên hà(6) nặng vạy(7) then. Bui(8) có một lòng trung lẫn(9) hiếu, Mài chăng khuyết, nhuộm chăng đen.(10) (Thuật hứng 24 – Nguyễn Trãi, Trích Luận đề về Nguyễn Trãi, NXB Thanh Niên, 2003, tr.87) Chú thích: (1) Hợp: Tiếng cổ có nghĩa là đáng, nên (2) Âu chi: Lo chi (3) Nghị: dị nghị ở đây hiểu là chê (4) Đìa thanh: Đìa là vũng nước ngoài đồng. Thanh là trong (5) Phong nguyệt: gió, trăng (6) Yên hà: Khói, ráng (7) Vạy: oằn, cong. Nặng vạy then: chở nặng làm thang thuyền oằn xuống (8) Bui: tiếng cổ, nghĩa là chỉ có (9) Lẫn: (hoặc lễn, miễn): tiếng cổ nghĩa là với hoặc và (10) Mài chăng khuyết… mài cũng không mòn, nhuộm cũng không đen. Ý nói lòng trung hiếu bền vững Trả lời câu hỏi sau: Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản? Câu 2. Từ nào trong văn bản thể hiện rõ nhất tâm thế sống của nhà thơ? Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong hai câu thơ:

Ao cạn vớt bèo cấy muống, Đìa thanh phát cỏ ương sen. Câu 4. A/C hiểu như thế nào về hai câu thơ “Công danh đã được hợp về nhàn/Lành dữ âu chi thế nghị khen”? Câu 5. Nhận xét về vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi được thể hiện qua văn bản? II. VIẾT (6,0 điểm) Câu 1. (2,0 điểm) Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) phân tích, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của văn bản trên. Câu 2. (4,0 điểm) “Đời phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố.” (Trích “Nhật kí Đặng Thuỳ Trâm”, NXB Hội Nhà văn, 2005). Từ câu nói trên, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận xã hội (khoảng 400 chữ) bày tỏ ý kiến của mình về sức mạnh của bản lĩnh con người …