Đề cương ôn tập Giữa kì 1 Địa lí 11 năm 2024–2025 trường THPT Gia Bình 1 (Bắc Ninh)

ĐỀ CƯƠNG GKI BÀI 1. SỰ KHÁC BIỆT VÊ TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN

KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA CÁC NHÓM NƯỚC I. CÁC NHÓM NƯỚC. - Các nước trên thế giới phân chia thành 2 nhóm nước: phát triển và nước đang phát triển. - Tiêu chí chủ yếu phân biệt các nhóm nước là tổng thu nhập quốc gia bình quân đầu người (GNI/người), cơ cấu kinh tế và chỉ số phát triển con người (HDI). - GNI/người: + Bằng tổng thu nhập quốc gia chia cho số dân của một nước. + Phản ánh mức sống và năng suất lao động của người dân trong một nước. + Phân chia thành 4 nhóm nước: thu nhập cao, thu nhập trung bình cao, thu nhập trung bình thấp và thu nhập thấp. - Cơ cấu kinh tế: + Là tập hợp các ngành, lĩnh vực và bộ phận kinh tế có quan hệ hữu cơ tương đối ổn định với nhau, trong đó quan trọng nhất là cơ cấu ngành kinh tế. + Chỉ tiêu phản ánh mức độ đóng góp của các ngành kinh tế vào GDP của một nước. + Thể hiện trình độ phát triển khoa học - công nghệ, lực lượng sản xuất,... của nền sản xuất xã hội. + Bao gồm 3 ngành (khu vực): nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản; công nghiệp và xây dựng; dịch vụ. - HDI: + Là thước đo tổng hợp phản ánh sự phát triển của con người trên các phương diện: sức khoẻ, học vấn và thu nhập. + Phân thành 4 nhóm: nước có HDI rất cao, cao, trung bình và thấp. → Nhóm các nước phát triển có thu nhập bình quân đầu người cao; ngành công nghiệp và dịch vụ chiếm tỉ trọng rất lớn trong cơ cấu kinh tế và xếp thứ hạng rất cao về HDI. → Nhóm các nước đang phát triển, nhìn chung, có mức sống, thu nhập, sự phát triển kinh tế và công nghiệp ở mức thấp hơn các nước phát triển. II. SỰ KHÁC BIỆT VỀ KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA CÁC NHÓM NƯỚC. 1. Sự khác biệt về kinh tế.

Tiêu chí Nước phát triển Đang phát triển Quy mô GDP Lớn GDP trung bình và thấp Tốc độ tăng GDP Khá ổn định Khá cao

Cơ cấu kinh tế

Dẫn đầu trong các cuộc cách mạng công nghiệp. Ngành dịch vụ có đóng góp nhiều nhất cho GDP (chiếm tỉ trọng cao)

Hướng công nghiệp hoá - hiện đại hoá (ngành công nghiệp và dịch vụ tăng tỉ trọng)

Trình độ phát triển kinh tế

Cao, tập trung vào đổi mới và phát triển các sản phẩm có hàm lượng khoa học - công nghệ cao.

Thấp, bắt đầu chú trọng phát triển các lĩnh vực có hàm lượng khoa học - công nghệ và tri thức cao. 2. Sự khác biệt về xã hội.

Tiêu chí Nước phát triển Nước đang phát triển Tỉ lệ tăng tự nhiên của dân số Thấp Đang có xu hướng giảm nhưng một số nước vẫn còn cao

Cơ cấu dân số Già Phần lớn có cơ cấu dân số trẻ và đang có xu hướng già hoá

Đô thị hoá

- Diễn ra sớm. - Tốc độ đô thị hoá diễn ra chậm - Tỉ lệ dân thành thị cao

- Diễn ra muộn. - Tốc độ đô thị hoá diễn ra nhanh. - Tỉ lệ dân thành thị chưa cao. Chất lượng cuộc sống, tuổi thọ TB, số năm đi học TB

HDI Cao, tuổi thọ trung bình cao.

HDI nhiều mức: cao, trung bình, thấp; tuổi thọ TB và số năm đi học TB đang tăng dần. Điều kiện giáo dục, y tế Phát triển, dễ tiếp cận Đang tăng lên và được cải thiện

BÀI 2. TOÀN CẦU HÓA VÀ KHU VỰC HÓA KINH TẾ I. TOÀN CẦU HÓA KINH TẾ

Toàn cầu hóa là quá trình liên kết các quốc gia trên thế giới về nhiều mặt, từ kinh tế đến văn hóa, khoa học,... Trong đó, toàn cầu hóa kinh tế có tác động mạnh mẽ đến mọi mặt của nền kinh tế - xã hội thế giới. 1. Biểu hiện của toàn cầu hóa kinh tế - Các dòng hàng hóa - dịch vụ, vốn, lao động và tri thức ngày càng được tự do dịch chuyển. - Các giao dịch quốc tế về thương mại, đầu tư và tài chính tăng nhanh. Nhiều hình thức thương mại và đầu tư mới xuất hiện như thương mại điện tử, đầu tư phát triển bền vững… - Hình thành và phát triển các tổ chức kinh tế toàn cầu. Toàn cầu hoá kinh tế đã dẫn tới sự ra đời và phát triển các tổ chức kinh tế toàn cầu góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế toàn cầu và đời sống kinh tế - xã hội của các quốc gia. - Các công ty đa quốc gia có vai trò quan trọng. Các công ty đa quốc gia ngày càng mở rộng về phạm vi hoạt động và liên kết thành một mạng lưới sản xuất, kinh doanh toàn cầu, giữ vai trò chi phối các chuỗi giá trị toàn cầu; góp phần liên kết các quốc gia lại với nhau và làm cho quá trình toàn cầu hoá trở nên sâu sắc hơn. - …