
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ 2
Môn: Văn - Lớp 11
Bộ sách Cánh diều
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
Mục tiêu
- Ôn tập và củng cố lại các kiến thức, áp dụng giải các dạng bài tập liên quan của chương
trình học kì 2 sách giáo khoa Văn 11 – Cánh diều.
- Vận dụng linh hoạt lý thuyết đã học trong việc giải quyết các câu hỏi trắc nghiệm và tự
luận Ngữ văn.
- Tổng hợp kiến thức dạng hệ thống, dàn trải các kiến thức học kì 2 – chương trình Ngữ Văn
11.
A. NỘI DUNG ÔN TẬP
1. Phần đọc hiểu
a. Truyện ngắn
- Trong truyện ngắn, lời người kể chuyện nhằm giới thiệu, miêu tả nhân vật, bối cảnh; bình
luận, dẫn dắt câu chuyện, tạo thành giọng chủ đạo của truyện
- Lời nhân vật là phương tiện bộc lộ ý nghĩ, tâm trạng, cá tính của nhân vật trong từng tình
huống cụ thể, góp phần thể hiện phẩm chất, tính cách nhân vật
- Lời nhân vật thường có sự phối hợp hài hòa với lời người kể chuyện
b. Thơ
- Cấu tứ là cách triển khai, tổ chức hình ảnh, mạch cảm xúc của bài thơ. Một số cách tổ chức
cấu tứ thường gặp: tương đồng, tương phản, tăng cấp, chuyển hóa hoặc thống nhất các mặt
đối lập (động/tĩnh, không gian/ thời gian, cảnh/tình,…)
- Thơ có yếu tố tượng trưng là thơ có những hình ảnh mang tính biểu tượng , gợi cho người
đọc những ý niệm, hoặc gợi lên một liên tưởng sâu xa
c. Tùy bút, tản văn, truyện kí
*Tuỳ bút, tản văn
- Tuỳ bút là văn xuôi trữ tình – một loại tác phẩm tự sự phi hư cấu. Tuỳ bút ghi chép một
cách tự do những suy nghĩ, cảm xúc mang màu sắc cá nhân của người viết về con người và
sự việc. Vì thế, bài tuỳ bút thường thể hiện rất rõ cái “tôi” độc đáo, cũng như tâm hồn, tình
cảm của tác giả. Ngôn ngữ của tuỳ bút thường rất giàu chất thơ.
-Tản văn – một loại tác phẩm gần với tuỳ bút, cũng là loại tác phẩm tự sự phi hư cấu, sử
dụng kết hợp nhiều phương thức biểu đạt. Nội dung bài tản văn thường nêu lên các hiện
tượng chân thực, gần gũi với cuộc sống nhưng giàu ý nghĩa xã hội. Thông qua nội dung ấy,
người viết bộc lộ trực tiếp tình cảm, suy nghĩ mang đậm cá tính của mình.
*Sự kết hợp giữa tự sự và trữ tình trong tuỳ bút, tản văn
-Với nhiệm vụ ghi chép sự thật của đời sống, từ đó bộc lộ những suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc
của người viết, cả tuỳ bút và tản văn đều cần có sự kết hợp giữa tự sự và trữ tình. Tự sự là kể
lại sự việc (bối cảnh, nhân vật, quá trình, kết quả,...); trữ tình
là bộc lộ trực tiếp những suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc chủ quan của người viết trước
con người và sự việc được nói tới. Tuỳ vào đề tài và mục đích bài viết mà tác giả kết hợp
các yếu tố tự sự và trữ tình với những mức độ khác nhau. Nhưng nhìn chung, tuỳ bút sử
dụng nhiều yếu tố trữ tình, còn tản văn dùng nhiều yếu tố tự sự.
*Truyện kí
-Truyện kí là thể loại giao thoa giữa truyện và kí, trong đó, nhà văn dựa vào những con
người và sự việc có thật, lựa chọn, sắp xếp và tổ chức thành câu chuyện hấp dẫn, làm nổi bật
đối tượng được phản ánh bằng ngôn ngữ văn học. Truyện kí phát triển mạnh trong các cuộc
kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ do yêu cầu cổ vũ động viên, ca ngợi người
thật, việc thật,... Những tác phẩm như Sống như anh (của Trần Đình Vân viết về anh hùng
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.