Đề kiểm tra giữa học kì I Ngữ văn 11 - Đề số 12 có lời giải chi tiết

1

Phần 1: Đọc - Hiểu (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ Câu 1 đến Câu 4:

(1) Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) vừa đưa ra dự báo, Việt Nam

sẽ mất hơn 40 năm nữa để vượt qua mốc thu nhập trung bình. 40 năm nữa nghĩa

là chúng ta, những người đang đọc bài viết này đều đã già, rất già. Thậm chí, có

những người có thể đã ở thế giới bên kia. Nhưng điều nguy hiểm là không chỉ

từng cá nhân, mà ngay cả đất nước này khi ấy cũng đã già nua.

... (2) Cũng giống như một đời người, thời điểm dân số già là lúc quốc gia sẽ phải

tiêu tốn tiền bạc đã tích lũy được trong suốt “thời trẻ khỏe” để phục vụ cho giai

đoạn không còn hoặc suy giảm khả năng sản xuất. Chẳng hạn, năm 2009 cứ hơn

bảy người đi làm mới phải “nuôi” một người già. Nhưng đến năm 2049, cứ hai

người làm việc đã phải gánh một người già (chưa kể còn trẻ em). Khi ấy, nếu

chúng ta chưa tạo dựng được một nền kinh tế đủ mạnh, cùng nền tảng khoa học

kỹ thuật phát triển thì gánh nặng an sinh xã hội cũng như nguy cơ tụt hậu là rất

lớn.

(3) Hành động vì tương lai ngay từ lúc này, theo tôi, là điều cần thiết với cả xã

hội. Với những người có thẩm quyền, cần cân nhắc và trân trọng từng đồng tiền

ngân sách. Nợ công được khẳng định vẫn trong giới hạn an toàn. Nhưng cần tính

toán trước rằng, 10-20 năm nữa, khoản nợ ấy sẽ dồn lên vai một cộng đồng dân

số đã già, chưa chắc nuôi nổi bản thân, huống hồ là trả nợ. Từng giọt dầu, từng

ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ 1 – ĐỀ 12

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 11

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

mẩu tài nguyên... cũng cần được tiết kiệm. Bởi đó chính là “của để dành” khi đất

nước về già, năng suất lao động đã sụt giảm.

(Phan Tất Đức, Già trước khi giàu, Vn.Express, Thứ sáu, 26/9/2014)

Câu 1: Đoạn trích trên sử dụng phương thức biểu đạt chính nào?

Câu 2: Xác định thao tác lập luận chính trong đoạn (2) của đoạn trích và nêu tác

dụng của thao tác lập luận đó.

Câu 3: Theo tác giả, đất nước chúng ta cần làm gì để không rời vào hoàn cảnh

già trước khi kịp giàu?

Phần 2: Làm văn (7,0 điểm)

Phân tích hình ảnh bà Tú trong bài thơ Thương vợ của Tú Xương.

3

Đáp án đề 12

Phần 1: Đọc – Hiểu

Câu 1:

- Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận

Câu 2:

- Thao tác lập luận so sánh

- Tác dụng:

+ Giúp người đọc dễ hình dung hơn về những khó khăn của thời điểm dân số già

đối với một đất nước, đặc biệt là đất nước đang phát triển.

+ Từ đó, mỗi người có nhận thức và hành động đúng để Việt Nam không bị già

trước khi giàu.

Câu 3:

- Theo tác giả, đất nước chúng ta cần làm gì để không rơi vào hoàn cảnh già trước

khi kịp giàu:

+ Với những người có thẩm quyền, cần cân nhắc và trân trọng từng đồng tiền

ngân sách, biết tiết kiệm tài nguyên.

+ Tất cả mọi người, đặc biệt là các bạn trẻ cần tranh thủ từng phút, từng giờ để

học hỏi, phấn đấu, làm việc.

Phần 2: Làm văn

1. Mở bài:

4

- Giới thiệu đôi nét về nhà thơ Trần Tế Xương, hay còn gọi là Tú Xương hay Tú

Mỡ, là một trong những nhà thơ có cách viết trào phúng, hài hước.

- Giới thiệu về bài thơ Thương vợ.

- Giới thiệu hình ảnh bà Tú

2. Thân bài:

a. Hình ảnh bà Tú

* Hai câu đề:

Quanh năm buôn bán ở mom sông

Nuôi đủ năm con với một chồng

- Công việc: "buôn bán"

- Thời gian: "quanh năm" → từ ngày này qua ngày khác, từ tháng này qua tháng

khác, không có một ngày được nghỉ ngơi.

- Địa điểm: "mom sông" (phần đất ở bờ sông nhô ra phía lòng sông, nơi người

làng chài thường hay tụ tập mua bán) → hai chữ “mom sông” gợi tả một cuộc đời

nhiều mưa nắng, một cuộc đời lắm cơ cực, phải vật lộn để kiếm sống.

- “Nuôi đủ năm con với một chồng”: Gánh nặng gia đình đang đè nặng lên đôi

vai người mẹ, người vợ.

+ Cách đếm con, chồng → ẩn chứa nỗi niềm chua chát về một gia đình gặp nhiều

khó khăn: đông con, còn người chồng đang phải “ăn lương vợ”

→ Hai câu đề gợi tả cụ thể hơn cuộc sống tảo tần gắn với việc buôn bán ngược

xuôi của bà Tú.