Tổng hợp bài tập Chủ đề 1. Ôn tập truyện đồng thoại

A. Lý thuyết

1.Lý thuyết truyện đồng thoại

Yếu tố Truyện đồng thoại

Khái niệm Là truyện viết cho trẻ em, có nhân vật thường là loài vật hoặc đồ vật được nhân cách hóa.

Các nhân vật này vừa mang những đặc tính vốn có của loài vật hoặc đồ vật vừa mang đặc

điểm của con người.

Cốt truyện Là yếu tố quan trọng của truyện kể, gồm các sự kiện chính được sắp xếp theo một trật tự

nhất định; có mở đầu, diễn biến và kết thúc.

Nhân vật Là đối tượng có hình dáng, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ, cảm xúc, suy nghĩ,… được nhà

văn khắc họa trong tác phẩm. Nhân vật thường là con người nhưng cũng có thể là thần tiên,

ma quỷ, con vật, đồ vật

Người kể

chuyện

Là nhân vật do nhà văn tạo ra để kể lại câu chuyện. Người kể chuyện có thể trực tiếp xuất

hiện trong tác phẩm, xưng “tôi” (người kể chuyện ngôi thứ nhất), kể về những gì mình

chứng kiến hoặc tham gai. Người kể chuyện cũng có thể “giấu mình (người kể chuyện ngôi

thứ ba), không tham gia vào câu chuyện nhưng lại có khả năng “biết hết” mọi chuyện.

Lời người kể

chuyện

Đảm nhận việc thuật lại các sự việc trong câu chuyện, bao gồm cả việc thuật lại mọi hoạt

động của nhân vật và miêu tả bối cảnh không gian, thời gian của các sự việc, hoạt động ấy.

Lời nhân vật Là lời nói trực tiếp của nhân vật (đối thoại, độc thoại), có thể được trình bày tách riêng hoặc

xen lẫn với lời người kể chuyện

2. Khái quát nội dung chính của các văn bản

Văn bản Tác giả Xuất xứ Nội dung chính Giá trị nghệ thuật

Bài học đường

đời đầu tiên

Tô Hoài Trích “Dế Mèn

phiêu lưu kí” in lần

đầu năm 1941

Bài văn miêu tả Dế Mèn

có vẻ đẹp cường tráng của

tuổi trẻ nhưng tính nết còn

kiêu căng, xốc nổi. Do

bày trò trêu chọc chị Cốc

nên đã gây ra cái chết

thảm thương cho Dế

Choắt, Dế Mèn hối hận và

- Cách kể chuyện theo

ngôi thứ nhất tự nhiên,

hấp dẫn.

- Nghệ thuật miêu tả

loài vật sinh động, đặc

sắc.

- Ngôn ngữ chính xác,

giàu tính tạo hình.

CHỦ ĐỀ 1: ÔN TẬP VỀ TRUYỆN ĐỒNG THOẠI

MÔN: NGỮ VĂN – KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG - LỚP 6

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

rút ra bài học đường đời

đầu tiên cho mình.

Nếu cậu muốn có

một người bạn

Ăng-toan

đơ Xanh-tơ

E-xu-pe-ri

Trích trong chương

XXI của tiểu

thuyết Hoàng tử bé,

tác phẩm nổi tiếng

nhất của Ê-xu-pe-ri

Nếu cậu muốn có một

người bạn là đoạn trích

nói lên ý nghĩa và cách

thức chân chính để nhìn

nhận một tình bạn. Câu

chuyện xoanh quanh

hoàng tử bé và con cáo

cùng định nghĩa về "cảm

hóa". Từ đó nêu ra những

bài học cuộc đời cho độc

giả.

Tác giả đã nhân cách

hóa thành công nhân

vật con cáo phù hợp

với thể loại truyện

đồng thoại. Bên cạnh

đó sử dụng ngôi kể thứ

nhất chân thực, những

ẩn dụ tinh tế và lối kể

gần gũi, hấp dẫn.

B. Bài tập

Câu 1. Đọc đoạn trích sau:

“Bởi tôi ăn uống điều độ, làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm. Chẳng bao lâu tôi đã trở thành một

chàng dế thanh niên cường tráng. Ðôi càng tôi mẫm bóng. Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và

nhọn hoắt.

Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên đạp phanh phách vào các ngọn cỏ.

Những ngọn cỏ ngã rạp y như có nhát dao vừa lia qua. Ðôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn bây giờ thành

cái áo dài kín tận đuôi. Mỗi khi tôi vù lên, đã nghe thấy tiếng phành phạch giòn giã. Lúc tôi đi bách bộ thì

cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mờ soi gương được và rất ưa nhìn. Ðầu tôi to ra và nổi từng tảng,

rất bướng. Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm má làm việc. Sợi râu

tôi dài và uốn cong một vẻ rất đỗi hùng dũng. Tôi rất lấy làm hãnh …