Tổng hợp bài tập Chủ đề 3. Ôn tập truyện kể, truyện ngắn

A. Lý thuyết

1.Lý thuyết truyện kể, truyện ngắn

Yếu tố Truyện kể Truyện ngắn

Khái niệm Là dẫy sự kiện, tình huống và xung

đột (các hành vi, vị thế, bao gồm cả vị

thế mâu thuẫn, và trạng thái của các

nhân vật)

Thường là các câu chuyện kể bằng văn xuôi và có xu

hướng ngắn gọn, súc tích và hàm nghĩa hơn các câu

truyện dài như tiểu thuyết.

Đặc điểm Biểu hiện qua lối văn trần thuật Có độ dài chỉ từ vài dòng đến vài chục trang

Nhân vật - Ngoại hình: dáng vẻ bề ngoài của nhân vật (thân hình, gương mặt, ánh mắt, làn da, mái tóc,

trang phục,…)

- Hành động: những cử chỉ, việc làm thể hiện cách ứng xử của nahan vật với bản thân và thế

giới xung quan

- Ngôn ngữ: lời nói của nhân vật, được xây dựng ở cả hai hình thức đối thoại và độc thoại

- Thế giới nội tâm: những cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của nhân vật

2. Khái quát nội dung chính các văn bản

Văn bản Tác giả Xuất xứ Nội dung chính Giá trị nghệ thuật

Bức tranh của em

gái tôi

Tạ Duy Anh

(1959)

Là truyện ngắn đoạt

giải Nhì trong cuộc

thi viết “Tương lai

vẫy gọi” của báo

Thiến niên tiền

phong

Qua câu chuyện về người

anh và cô em gái có tài

năng hội họa, truyện “Bức

tranh của em gái tôi” cho

thấy: Tình cảm trong sáng,

hồn nhiên và lòng nhân

hậu của người em gái đã

giúp cho người anh nhận ra

phần hạn chế ở chính

mình.

- Ngôi kể thứ nhất

tự nhiên, chân thật.

- Nghệ thuật miêu

tả tâm lí nhân vật

tinh tế, sắc sảo.

CHỦ ĐỀ 3: ÔN TẬP TRUYỆN KỂ, TRUYỆN NGẮN

MÔN: NGỮ VĂN – KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG - LỚP 6

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

Cô bé bán diêm An-đéc-xen

(1805-1875)

Trích trong tác

phẩm Cô bé bán

diêm

Tình cảnh đáng thương của

cô bé bán diêm nghèo khổ,

qua đó thể hiện niềm xót

thương, đồng cảm của tác

giả với những con người

bất hạnh.

- Trí tưởng tượng

bay bổng.

- Đan xen yếu tố

thật và mộng tưởng.

- Kết hợp tự sự,

miêu tả, biểu cảm.

Gió lạnh đầu

mùa

Thạch Lam

(1910-1942)

Trích trong tập Gió

lạnh đầu mùa, in

trong Văn chương

Tự lực văn đoàn

Qua câu chuyện cho áo và

cho vay tiền mua áo,

Thạch Lam ca ngợi những

tấm lòng thơm thảo thương

yêu nhau, giúp đỡ nhau

trong cảnh bần hàn

Nghệ thuật tự sự kết

hợp với miêu tả và

biểu cảm tinh tế

cùng các thủ pháp

đối lập, miêu tả tâm

lí xuất sắc.

B. Bài tập

Câu 1: Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

“Kể từ hôm đó, mặc dù mọi chuyện vẫn như cũ trong căn nhà của chúng tôi, nhưng tôi luôn luôn cảm thấy

mình bất tài nên bị đẩy ra ngoài. Những lúc ngồi bên bàn học, tôi chỉ muốn gục xuống khóc. Tôi chẳng tìm

thấy ở tôi một năng khiếu gì. Và không hiểu vì sao tôi không thể thân với Mèo như trước kia được nữa. Chỉ

cần một lỗi nhỏ ở nó là tôi gắt um lên.”

a. Đoạn trích trên thuộc tác phẩm nào.

b. Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên.

c. Nêu nội dung chính của đoạn trích trên.

d. Nếu là người anh trong tình huống này, em sẽ cư xử thế nào?

…………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………..

…..………………………………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………………………………….

….……………………………………………………………………………………………………………….

….……………………………………………………………………………………………………………….