Tổng hợp bài tập Chủ đề 4. Ôn tập truyền thuyết

A. Lý thuyết

1.Lý thuyết truyện truyền thuyết

Yếu tố Truyền thuyết

Khái niệm Là loại truyện dân gian kể về các sự kiện và nhân vật ít nhiều có liên quan đến lịch sử,

thông qua sự tưởng tượng, hư cấu

Cốt truyện Thường kể lại cuộc đời và chiến công của nhân vật lịch sử hoặc giải thích nguồn gốc các

phong tục, sản vật địa phương theo quan điểm của tác giả dân gian

Mạch truyện Thường kể theo mạch tuyến tính (có tính chất nối tiếp, theo trình tự thời gian). Nội dung

thường gồm ba phần gắn với cuộc đời của nhân vật chính; hoàn cảnh xuất hiện và thân thế;

chiến công phi thường; kết cục

Nhân vật Nhân vật chính của truyền thuyết là những người anh hùng. Họ thường phải đối mặt với

những thử thách to lớn, cũng là thử thách của cả cộng đồng. Họ lập nên những chiến công

phi thường nhờ có tài năng xuất chúng và sự hỗ trợ của cộng đồng

Lời kể Cô đọng, mang sắc thái trang trọng, ngợi ca, có sử dụng một số thủ pháp nghệ thuật nhằm

gây ấn tượng về tính xác thực của câu chuyện

Yếu tố kì ảo Lạ và không có thật, xuất hiện đậm nét ở tất cả các phần nhằm tôn vinh, lí tưởng hóa nhân

vật và chiến công của họ

2. Khái quát nội dung chính của các văn bản

Văn bản Tóm tắt Nội dung chính Giá trị nghệ

thuật

Thánh Gióng Đời Hùng Vương thứ sáu, làng Gióng có hai vợ

chồng ông lão chăm chỉ, phúc đức nhưng không

có con. Một hôm bà vợ ra đồng ướm vào vết chân

to, về nhà thụ thai. Mười hai tháng sau sinh cậu

con trai khôi ngô. Lên ba tuổi mà chẳng biết đi,

không biết nói cười. Giặc xâm lược, nhà vua chiêu

mộ người tài, cậu bé cất tiếng nói yêu cầu vua rèn

Truyện Thánh

Gióng ca ngợi tình

yêu nước, tinh thần

bất khuất chiến đấu

chống giặc ngoại

xâm vì độc lập, tự do

- Xây dựng

nhiều chi tiết

tưởng tượng kì

ảo tạo nên sức

hấp dẫn cho

truyền thuyết.

CHỦ ĐỀ 4: ÔN TẬP TRUYỀN THUYẾT

MÔN: NGỮ VĂN – KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG - LỚP 6

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

roi sắt, áo giáp sắt, ngựa sắt để đánh giặc. Cậu ăn

khỏe, lớn nhanh như thổi. Cả làng phải góp gạo

nuôi. Giặc đến, chú bé vùng dậy, vươn vai biến

thành tráng sĩ, giáp sắt, ngựa sắt, roi sắt xông ra

đánh tan giặc, roi sắt gãy tráng sĩ nhổ những cụm

tre quật giặc. Tráng sĩ một mình một ngựa, lên

đỉnh núi cởi bỏ giáp sắt cùng ngựa bay lên trời.

Nhân dân nhớ ơn lập đền thờ, giờ vẫn còn hội làng

Gióng và các dấu tích ao hồ.

của dân tộc Việt Nam

thời cổ đại.

- Nghệ thuật nói

quá, so sánh.

Sơn Tinh,

Thủy Tinh

Hùng Vương thứ mười tám muốn kén chồng cho

con gái Mị Nương. Sơn Tinh (Thần Núi) và Thủy

Tinh (Thần Nước) cùng đến cầu hôn. Nhà vua băn

khoăn đưa ra yêu cầu sính lễ, ai đem sính lễ đến

trước sẽ được lấy Mị Nương. Hôm sau Sơn Tinh

đến trước, rước Mị Nương về. Thủy Tinh đến sau

nổi giận, dâng nước đánh Sơn Tinh và thua trận.

Từ đó hằng năm Thủy Tinh làm mưa bão trả thù

Sơn Tinh.

Truyện giải thích

hiện tượng lũ lụt ở

Miền Bắc nước ta

mang tính chu kỳ.

Thể hiện sức mạnh,

ước mơ chế ngự bão

lụt của người Việt cổ,

đồng thời suy tôn, ca

ngợi công lao dựng

nước của các vua

Hùng.

- Xây dựng hình

tượng nhân vật

dáng dấp thần

linh, với nhiều

chi tiết hoang

đường, kì ảo.

- Cách kể chuyện

lôi cuốn, hấp

dẫn.

B. Bài tập

Câu 1: Đọc đoạn trích sau và trả lời những câu hỏi:

“Sơn Tinh không hề nao núng. Thần dùng phép lạ bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi, dựng thành lũy đất,

ngăn chặn dòng nước lũ. Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi cao lên bấy nhiêu. Hai bên đánh nhau ròng

rã mấy tháng trời, cuối cùng Sơn Tinh vẫn vững vàng mà sức Thủy Tinh đã kiệt. Thần Nước đành rút quân.”

a. Đoạn trích trên được trích từ …