Tổng hợp bài tập Chủ đề 1. Ôn tập về truyện

A. Lý thuyết

1.Lý thuyết về truyện ngắn

Yếu tố Truyện ngắn

Khái niệm Thường là các câu chuyện kể bằng văn xuôi và có xu hướng ngắn gọn, súc tích và hàm

nghĩa hơn các câu truyện dài như tiểu thuyết.

Đặc điểm Có độ dài chỉ từ vài dòng đến vài chục trang

Nhân vật - Ngoại hình: dáng vẻ bề ngoài của nhân vật (thân hình, gương mặt, ánh mắt, làn da, mái

tóc, trang phục,…)

- Hành động: những cử chỉ, việc làm thể hiện cách ứng xử của nahan vật với bản thân và

thế giới xung quan

- Ngôn ngữ: lời nói của nhân vật, được xây dựng ở cả hai hình thức đối thoại và độc thoại

- Thế giới nội tâm: những cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của nhân vật

2. Lý thuyết về truyền thuyết

Yếu tố Truyền thuyết

Khái niệm Là loại truyện dân gian kể về các sự kiện và nhân vật ít nhiều có liên quan đến lịch sử,

thông qua sự tưởng tượng, hư cấu

Cốt truyện - Thường xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật mà cộng đồng truyền tụng tôn thờ

- Thường sử dụng yếu tố kì ảo nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh khác thường của nhân

vật

- Cuối truyện thường gợi nhắc các dấu tích xưa còn lưu lại đến hiện tại

Mạch truyện Thường kể theo mạch tuyến tính (có tính chất nối tiếp, theo trình tự thời gian). Nội dung

thường gồm ba phần gắn với cuộc đời của nhân vật chính; hoàn cảnh xuất hiện và thân

thế; chiến công phi thường; kết cục

Nhân vật - Thường có những điểm khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng, sức mạnh…

- Thường gắn với sự kiện lịch sử và có công lớn đối với cộng đồng

- Được cộng đồng truyền tụng, tôn thờ

CHỦ ĐỀ 1: ÔN TẬP VỀ TRUYỆN

MÔN: NGỮ VĂN – CÁNH DIỀU - LỚP 6

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

Lời kể Cô đọng, mang sắc thái trang trọng, ngợi ca, có sử dụng một số thủ pháp nghệ thuật nhằm

gây ấn tượng về tính xác thực của câu chuyện

Yếu tố kì ảo - Là những hình ảnh, chi tiết kì lạ, hoang đường, là sản phẩm của trí tưởng tượng và nghệ

thuật hư cấu dân gian.

- Thường được sử dụng khi cần thể hiện sức mạnh của nhân vật truyền thuyết, phép thuật

của thần linh

3. Lý thuyết về cổ tích

Yếu tố Cổ tích

Khái niệm Là thể loại truyện kể dân gian, kết quả của trí tưởng tượng dân gian, xoay quanh cuộc

đời, số phận của một số kiểu nhân vật.

Thể hiện cách nhìn, cách nghĩ của người xưa đối với cuộc sống, đồng thời nói lên ước

mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp

Cốt truyện Thường có yếu tố hoang đường, kì ảo, mở đầu bằng ‘Ngày xửa ngày xưa…” và kết thúc

có hậu

Mạch kể Được kể theo trình tự thời gian

Nhân vật Kể về một số kiểu nhân vật như nhân vật bất hạnh, nhân vật dũng sĩ, nhân vật thông

minh,… Phẩm chất của nhân vật truyện cổ tích chủ yếu được thể hiện qua hành động

Mạch truyện Được kể theo trật tự thời gian tuyến tính, thể hiện rõ quan hệ nhân quả giữa các sự kiện

Lời kể Thường mở đầu bằng những từ ngữ chỉ không gian, thời gian không xác định. Tùy thuộc

vào bối cảnh, người kể chuyện có thể thay đổi một số chi tiết trong lời kể, tạo ra nhiều

bản kể khấc nhâu ở cùng một cốt truyện

Yếu tố kì ảo Các chi tiết, sự việc thường có tính chất hoang đường, kì ảo

4. Lý thuyết về truyện đồng thoại

Yếu tố Truyện đồng thoại

Khái niệm Là thể loại văn học dành cho thiếu nhi.

Cốt truyện Là yếu tố quan trọng của truyện kể, gồm các sự kiện chính được sắp xếp theo một trật tự

nhất định; có mở đầu, diễn biến và kết thúc.

Nhân vật Thường là loài vật hoặc đồ vật được nhân hóa. Chúng vừa phản ánh đặc điểm sinh hoạt

của loài vật vừa thể hiện đặc điểm con người.

Người kể

chuyện

Là nhân vật do nhà văn tạo ra để kể lại câu chuyện. Người kể chuyện có thể trực tiếp

xuất hiện trong tác phẩm, xưng “tôi” (người kể chuyện ngôi thứ nhất), kể về những gì