
A. Lý thuyết
1. Lý thuyết về kí
Yếu tố Kí Du kí Hồi kí
Khái
niệm
Là loại tác phẩm văn học
chú trọng ghi chép sự thực
Là thể loại kí ghi chép về
những chuyến đi tới các
vùng đất, các xứ sở nào đó.
Người viết kể lại hoặc miêu
tả những điều mắt thấy tai
nghe trên hành trình của
mình
Chủ yếu kể lại những sự việc mà
người viết đã từng tham dự hoặc
chứng kiến trong quá khức
Đặc
điểm
Có kể sự việc, tả người, tả
cảnh, cung cấp thông tin và
thể hiện cảm xúc, suy nghĩ
của người viết. Có những
tác phẩm nghiêng về kể sự
việc, có những tác phẩm
nghiêng về thể hiện cảm
xúc
Phản ánh, truyền đạt
những nhận biết, những
cảm tưởng, suy nghĩ mới
mẻ của bản thân người du
lịch về những điều mắt
thấy tai nghe ở những xứ
sở xa lạ, nơi mọi người ít
có dịp đi đến, chứng kiến
Các sự việc trong hồi kí thường được
kể theo trình tự thời gian, gắn với
một hoặc nhiều giai đoạn trong cuộc
đời tác giả.
Người
kể
Thường là người trực tiếp tham gia hoặc chứng kiến sự việc. Có thể xưng “tôi”, có vai trò như
người kể chuyện. Khi kể, tác giả kết hợp trình bày suy nghĩ, cảm xúc, sự quan sát, liên tưởng,
tưởng tượng của mình về sự việc
Mạch kể Sự việc thường kể theo trình tự thời gian
2. Khái quát nội dung chính các văn bản
Văn bản Tác giả Xuất xứ Nội dung chính Giá trị nghệ thuật
Trong lòng
mẹ
Nguyên Hồng
(1918 – 1982)
Trích từ chương
IV của tập hồi
kí Những ngày
thơ ấu
- Đoạn trích đã thể hiện tình
mẫu tử thiêng liêng sâu nặng
thông qua nhân vật mẹ con bé
Hồng, thông qua những rung
động mãnh liệt của một tâm hồn
trẻ thơ nhạy cảm và khao khát
- Nghệ thuật miêu tả
ngoại hình để bộc lộ
tính cách và nội tâm
nhân vật.
- Thể loại hồi kí có đan
xen giữa tự sự, miêu tả
CHỦ ĐỀ 3: ÔN TẬP VỀ KÍ
MÔN: NGỮ VĂN – CÁNH DIỀU - LỚP 6
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
tình thương yêu; để khi gặp mẹ,
khi được nằm gọn "trong lòng
mẹ", Hồng tinh tế nhập vào
những cảm giác nồng ấm, rạo
rực, vui sướng mong đợi bấy
lâu.
- Đoạn trích còn cho thấy rõ bộ
mặt lạnh lùng của một xã hội
chỉ trọng đồng tiền, một xã hội
đầy những thành kiến cổ hủ,
những thói nhỏ nhen độc ác của
đám thị dân tiểu tư sản.
và biểu cảm (kể chuyện
với giọng văn thấm
đẫm chất trữ tình) giúp
diễn tả đầy đủ, sâu sắc
chủ đề văn bản.
Đồng Tháp
Mười mùa
nước nổi
Văn Công
Hùng (1958)
In trên Báo Văn
nghệ, số 49,
tháng 12/2011
- Tác phẩm đã tái hiện thiên
nhiên Đồng Tháp Mười vào
mùa lũ một cách chân thực, sinh
động hấp dẫn với những sự vật
gần gũi thân thuộc nhất. Nội
dung tác phẩm mở ra trước mắt
người đọc một Đồng Tháp
Mười với những đặc điểm riêng
biệt, cho người đọc cái nhìn
chân thực về nơi đây
- Tình cảm chân thành yêu mến
của tác giả được bộc lộ một
cách tự nhiên
- Giọng văn nhẹ nhàng,
lôi cuốn
- Kết hợp giữa tự sự và
miêu tả
- Ngôi kể tự nhiên,
chân thật, gần gũi
Thời thơ ấu
của Hon-đa
Hon-đa Sô-i-
chi-ro
(17/11/1906-
5/8/1991)
In trong Biến
giấc mơ thành
sức mạnh đi tới
(Bản lý lịch đời
tôi), Nguyễn Trí
Dũng dịch,
NXB Văn hóa
Sài Gòn - Báo
Sài Gòn giải
phóng, thành
- Tác phẩm kể lại một cách
chân thực và đầy đủ về tuổi thơ
của Hon-đa, giúp người đọc
hiểu được hoàn cảnh gia đình,
niềm yêu thích và sự quan tâm
đặc biệt của ông đối với động
cơ, máy móc cũng như những
nghị lực phi thường, nỗ lực
vượt lên hoàn cảnh để có điều
- Giọng kể chân thực,
gần gũi, văn phong dễ
hiểu
- Kết hợp giữa tự sự,
miêu tả và biểu cảm
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.