Đề cương ôn tập Giữa kì 2 Ngữ văn 12 năm 2024–2025 trường THPT Yên Dũng Số 2 (Bắc Ninh)

HƯỚNG DẪN ÔN TẬP GIỮA HỌC KÌ 2 – MÔN NGỮ VĂN 12

NĂM HỌC: 2024 – 2025

A. KIẾN THỨC CHUNG:

I. Bài 6 “ Hồ Chí Minh – Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”

1. Hồ Chí Minh- nhà văn, nhà thơ lớn

* Về cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh có hai điểm nổi bật: - Anh hùng dân tộc

- Danh nhân văn hóa kiệt xuất

* Về sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh: - Sự nghiệp cứu nước giải phóng dân tộc

- Sự nghiệp văn học: truyện, thơ, văn nghị luận, ...

2. Sự nghiệp văn học.

*Quan điểm sáng tác

* Thành tựu sáng tác, phong phú lớn lao. * Phong cách nghệ thuật của Hồ Chí Minh độc đao, đa dạng, thống nhất - Độc đáo, đa dạng: mỗi thể loại văn học, Người đều có cách riêng, độc đáo, hấp dẫn:

+ Văn chính luận: Ngắn gọn, súc tích, tư duy sắc sảo, lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép, bằng chứng

đầy sức thuyết phục, giàu tính chiến đấu và đa dạng về bút pháp.

+ Truyện và kí: Mang tính hiện đại, thể hiện tính chiến đấu mạnh mẽ, nghệ thuật trào phúng vừa sắc

bén, thâm thuý của phương Đông, vừa hài hước hóm hỉnh của phương Tây.

+ Thơ ca: Những bài thơ nhằm mục đích tuyên truyền có lời lẽ giản dị, mộc mạc, mang màu sắc dân

gian hiện đại, vừa dễ nhớ vừa dễ thuộc, vừa có sức tác động trực tiếp vào tình cảm người đọc, người

nghe. Những bài thơ viết theo cảm hứng nghệ thuật lại hàm súc, có sự hoà hợp độc đáo giữa bút pháp cổ điển và bút pháp hiện đại, giàu chất trữ tình và tính chiến đấu.

- Thống nhất: + Nội dung: tập trung vào đề tài “chống thực dân đế quốc, chống phong kiến đại chủ, tuyên truyền

cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội”; trong nội dung, tư tưởng thấm nhuần tình cảm yêu nước, tinh

thần dân chủ và lập trường dân tộc;

+ Hình thức: lối viết ngắn gọn, trong sáng, giản dị đi đôi với sự sáng tạo linh hoạt, luôn có sự kết hợp

tự nhiên, hài hòa giữa phong vị cổ điển và tính hiện đại.

3. Những lưu ý khi đọc hiểu văn bản thơ Hồ Chí Minh

- Thể thơ: + Với các bài thơ trích trong tập “Nhật kí trong tù”, các bài thơ đều viết theo thể thơ Đường luật (Thất

ngôn tứ tuyệt, ngũ ngôn tứ tuyệt, thất ngôn bát cú, ngũ ngôn bát cú, ngũ ngôn trường thiên, …)

+ Với các bài thơ tuyên truyền cách mạng, Bác sáng tác bằng nhiều thể thơ khác nhau: thơ tự do, thơ

lục bát, thơ Đường luật.

- Đặc điểm cái tôi trữ tình thường thấy trong thơ Bác:

+ Con người có lối sống giản dị, thanh cao và phong thái ung dung tự tại giữa + Tha thiết yêu thiên nhiên, luôn coi thiên thiên là người bạn tâm sự, là đối tượng thưởng thức cái

đẹp…

+ Luôn nặng tình với non nước, khát khao hoà bình, độc lập.

+ Tinh thần lãng mạn, lạc quan, yêu đời của thi sĩ hoà quyện với sự cứng cỏi bản lĩnh, kiên cường bất khuất của chất chiến sĩ trong con người Hồ Chí Minh làm nên chất thép trong thơ.

- Ngôn ngữ thơ: + Thơ trữ tình ngôn ngữ uyên bác, cô đọng, hàm súc, giàu ý nghĩa.

+ Thơ tuyên truyền: ngôn ngữ giản dị, dễ hiểu, gần gũi với lời nói hằng ngày của người dân lao động…

- Yếu tố nghệ thuật: + Sử dụng hình ảnh ước lệ tượng trưng.

+ Bút pháp lãng mạn, tả cảnh ngụ tình,

II. Bài 7: Sự thật trong tác phẩm kí.

1. Đặc điểm thể loại phóng sự, hồi kí

Phóng sự Hồi kí

Điểm

giống

nhau

- Đều là những thể loại thuộc loại hình kí.

- Đều có sự kết hợp giữa tính phi hư cấu với một số thủ pháp nghệ thuật như miêu tả, trần

thuật,...

+ Thể hiện ở những sự kiện có thực: thời gian, địa điểm, số liệu ...

+ Giúp người đọc vừa thấy được sự kiện, vừa biết được những vấn đề mang ý nghĩa xã hội sâu sắc, hiểu được hoàn cảnh, tính cách, số phận nhân vật.

Điểm

khác

nhau

(Về nội

dung, về

nghệ

thuật)

- Về nội dung:

+ Tính chân thực: Người viết bám

sát hiện thực đời sống, phát hiện

những sự việc, vấn đề có ý nghĩa

thời sự, diễn ra trong đời sống xã

hội đương thời.

+ Tính chiến đấu: Dùng để phản bác những nhận thức còn sai lệch;

khẳng định điều tốt đẹp trong đời

sống.

- Về nghệ thuật:

+ Sử dụng những biện pháp nghiệp

vụ báo chí như điều tra, phỏng vấn, đối thoại, ghi chép tại chỗ, ...

+ Kết hợp tư liệu thực tế và các thủ

pháp hư cấu.

- Về nội dung:

+ Người viết kể lại những sự …