Đề cương ôn tập Giữa kì 2 KHTN 7 năm 2025–2026 trường THCS Lê Quang Cường (Bà Rịa - Vũng Tàu)

1

ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG TAM LONG TRƯỜNG THCS LÊ QUANG CƯỜNG ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA HKII – MÔN KHTN 7

NĂM HỌC: 2025 – 2026

I. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Từ trường( trường từ)

- Không gian xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện tồn tại từ trường (trường từ). - Từ trường tác dụng lực từ lên vật liệu từ đặt trong nó. - Người ta dùng kim nam châm (gọi là nam châm thử) để nhận biết từ trường. 2. Từ phổ

- Hình ảnh các đường mạt sắt sắp xếp xung quanh nam châm được gọi là từ phổ. - Từ phổ cho ta một hình ảnh trực quan về từ trường. 3. Đường sức từ

- Các đường sức từ cho phép mô tả từ trường. - Hướng của đường sức từ tại một vị trí nhất định được quy ước là hướng Nam – Bắc của kim la bàn đặt tại vị trí đó.

- Bên ngoài thanh nam châm, các đường sức từ đều có chiều đi vào cực Nam (S), ra từ cực Bắc (N). 4. Từ trường của Trái Đất

Trong hệ Mặt Trời, Trái Đất là một trong những hành tinh có từ trường. 5. Cực Bắc địa từ và cực Bắc địa lí

- Cực Bắc địa từ và cực Nam địa từ nằm trên trục từ của Trái Đất. - Cực Bắc địa lí và cực Nam địa lí nằm trên trục quay của Trái Đất. - Trục từ và trục quay của Trái Đất không trùng nhau. - Các cực địa từ và cực địa lí không trùng nhau. 6. Cấu tạo của la bàn

Gồm: một vỏ hộp có mặt kính bảo vệ, một kim nam châm có thể quay tự do trên một trục cố định và một mặt số có thể quay độc lập với kim nam châm.

Trên mặt la bàn thường có các vạch chia độ từ 0° - 360° kèm theo các kí hiệu chỉ hướng. Cách sử dụng la bàn để xác định hướng:

- Đặt la bàn cách xa nam châm và các vật liệu có tính chất từ, để tránh tác động của các vật này lên kim la bàn.

- Xác định các cực Nam (S) và cực Bắc (N) của kim la bàn. Các cực này thường có kí hiệu hoặc màu khác nhau để phân biệt.

- Giữ la bàn trong lòng bàn tay hoặc đặt trên một mặt phẳng nằm ngang trước mặt. Sau đó xoay vỏ của la bàn sao cho đầu kim chỉ hướng Bắc (thường có màu đỏ) trùng khít với vạch ghi chữ N trên mặt la bàn.

- Đọc giá trị của góc tạo bởi hướng cần xác định (hướng trước mặt) so với hướng Bắc trên mặt chia độ của la bàn để tìm hướng cần xác định. 7. Nam châm điện

- Cấu tạo gồm: một ống dây dẫn có dòng điện chạy qua và bên trong ống dây có lõi sắt. - Khi có dòng điện đi qua ống dây, lõi sắt trở thành nam châm và có khả năng hút các vật bằng sắt, thép,….

- Khi tăng (giảm) độ lớn của dòng điện, thì độ lớn lực từ của nam châm điện cũng tăng (giảm).

- Khi đổi chiều dòng điện thì từ trường của nam châm điện cũng đổi chiều và độ lớn của lực từ không đổi.

2

Một số ứng dụng của nam châm điện trong đời sống:

- Nam châm điện được ứng dụng trong: chuông điện, vận hành tàu đệm từ trường, chế tạo động cơ điện, trong máy phát điện, trong cần cẩu chuyển hàng. 8. Khái niệm trao đổi chất, chuyển hóa các chất, chuyển hóa năng lượng ở sinh vật

a. Trao đổi chất: là quá trình cơ thể sinh vật lấy các chất cần thiết từ môi trường cung cấp cho quá trình chuyển hóa trong tế bào và thải các chất không cần thiết ra ngoài môi trường.

Ví dụ: Trong quá trình hô hấp, cơ thể lấy vào khí oxygen và thải ra khí carbon dioxide. b. Chuyển hóa các chất trong tế bào là tập hợp tất cả các phản ứng hóa học diễn ra trong tế bào, được thể hiện qua quá trình tổng hợp và phân giải các chất.

Ví dụ: Tổng hợp đường glucose từ nước và carbon dioxide trong quá trình quang hợp ở thực vật; phân giải đường glucose trong quá trình hô hấp tế bào. c. Chuyển hóa năng lượng là sự biến đổi năng lượng từ dạng này sang dạng khác.

Ví dụ: Trong quá trình quang hợp, năng lượng ánh sáng mặt trời (quang năng) được chuyển hóa thành năng lượng được tích lũy trong các liên kết hóa học (hóa năng). 9. Vai trò của trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong cơ thể

Quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng có nhiều vai trò quan trọng giúp đảm bảo cho sinh vật có thể duy trì sự sống, sinh trưởng, phát triển và sinh sản bao gồm: - Cung cấp nguyên liệu cấu tạo, thực hiện chức năng của tế bào và cơ thể. - Cung cấp năng lượng cho các hoạt động sống của cơ thể. - Đào thải các chất không cần thiết để ổn định …