Lịch Sử 11 - Lớp 11 - Nhà Xuất Bản Giáo Dục

Chịu trách nhiệm xuất bản : Chủ tịch Hội đồng Thành viên kiêm Tổng Giám đốc NGðT NGÔ TRầN áI

Phó Tổng Giám đốc kiêm Tổng biên tập GS.TS vũ văn hùng

Biên tập lần đầu : Lðu hoa sơn -lê hồng sơn

Biên tập tái bản : nông thị huệ

Biên vẽ lðợc đồ : cù đức nghĩa

Trình bày bìa : lðu chí đồng

Thiết kế, trình bày sách : lê hoàng hải

Sửa bản in : nông thị huệ

Chế bản : Công ty cổ phần mĩ thuật và truyền thông

Sách có sử dụng một số hình ảnh tð liệu từ : History of the world XX century, volume I (1900 _ 1945) ; An introductory history ; Lịch sử thế giới 1917 _ 1951 của Xin-ga-po ; Việt Nam một cuộc chiến 1858 _ 1975 ; Đại cðơng lịch sử Việt Nam _ Tập II... và một số trang web nðíc ngoài.

Lịch sử 11 Mã số : CH115T4

Số đăng kí KHXB : 01-2014/CXB/480-1062/GD In ......... cuốn, khổ 17 x 24 cm, tại ...................................... In xong và nộp lðu chiểu tháng ...... năm 2014.

Bản quyền thuộc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam -Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Cuộc Duy tân Minh Trị năm 1868 có ý nghĩa nhð một cuộc cách mạng tð sản, đã đða Nhật Bản phát triển theo con đðờng của các nðíc phðơng Tây và trở thành một nðíc đế quốc duy nhất ë châu ¸.

Nhật Bản từ đầu thế kỉ XIX đến trðíc năm 1868

Đến giữa thế kỉ XIX, sau hơn 200 năm thống trị, chế độ Mạc phủ Tô-ku-ga-oa ë Nhật Bản, đứng đầu là Sôgun (Tðíng quân), đã lâm vào tình trạng khủng hoảng, suy yếu nghiêm trọng. Đây là thời kì trong lòng xã hội phong kiến Nhật Bản chứa đựng nhiều mâu thuẫn ë tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội.

Về kinh tế, nền nông nghiệp vẫn dựa trên quan hệ sản xuất phong kiến lạc hậu. Địa chủ bóc lột nông dân rất nặng nề. Mức tô trung bình chiếm tới 50% số thu hoa lợi. Tình trạng mất mùa, đói kém liên tiếp xảy ra. Trong khi đó, ë các thành thị, hải cảng, kinh tế hàng hoá phát triển, công trðêng thủ công xuất hiện ngày càng nhiều. Những mầm mống kinh tế tð bản chủ nghĩa phát triển nhanh chóng.

Về x hội, Chính phủ Sôgun vẫn duy trì chế độ đẳng cấp. Tầng lớp Đaimyô là những quý tộc phong kiến lớn, quản lÝ các vùng lãnh địa trong nð ớc, có quyền lực tuyệt đối trong lãnh địa của họ. Tầng lớp Samurai (võ sĩ) thuộc giới quý tộc hạng trung và nhỏ, không có ruộng đất, chỉ phục vô các đaimyô bằng việc huấn luyện và chỉ huy các đội vũ trang để h ðởng bổng lộc. Do một thời gian dài không có chiến tranh, địa vị của Samurai bị suy giảm, lð ơng bổng thất th ðêng, đời sống khó khăn, nhiều ng ðời rời khỏi lãnh địa, tham gia hoạt động th ðơng nghiệp, mở xðởng thủ công... dần dần t ð sản hoá, trở thành lực l ðợng đấu tranh chống chế độ phong kiến lỗi thời.

1

Bài 1 nhật bản

4

Chðơng I

Các nðíc châu ¸, châu phi và khu vực mĩ Latinh (Thế kỉ xix - đầu thế kỉ xx)

Tầng lớp tð sản công thðơng nghiệp ngày càng giàu có, song các nhà tð sản công thðơng lại không có quyền lực về chính trị. Nông dân là đối tðợng bóc lột chủ yếu của giai cấp phong kiến, còn thị dân thì không chỉ bị phong kiến khống chế mà còn bị các nhà buôn và những ngðêi cho vay lãi bóc lột.

Về chính trị, đến giữa thế kỉ XIX, Nhật Bản vẫn là một quốc gia phong kiến. Thiên hoàng có vị trí tối cao, nhðng quyền hành thực tế thuộc về Sôgun dòng họ Tô-ku-ga-oa ë phủ Chúa (Mạc phủ).

Giữa lúc mâu thuẫn giai cấp trong nðíc ngày càng gay gắt, chế độ Mạc phủ khủng hoảng nghiêm trọng thì các nðíc tð bản phðơng Tây, trðíc tiên là Mĩ, dùng áp lực quân sự đòi Nhật Bản phải “mở cửa”.

Năm 1854, Mạc phủ buộc phải kí với Mĩ hiệp ðíc, theo đó, Nhật Bản mở 2 cửa biển Si-mô-đa và Ha-kô-đa-tê cho ngðêi Mĩ ra vào buôn bán. Các nðíc Anh, Pháp, Nga, Đức thấy vậy cũng đua nhau ép Nhật Bản kí những hiệp ðíc bất bình đẳng với những điều kiện nặng nề.

Nhð vậy, đến giữa thế kỉ XIX, Nhật Bản ® lâm vào một cuộc khủng hoảng trầm trọng, đứng trðíc sự lựa chọn : hoặc tiếp tục duy trì chế độ phong kiến trì trệ, bảo thủ để bị các nðíc đế quốc xâu xé hoặc tiến hành duy tân, đða Nhật Bản phát triển theo con đðờng của các nðíc tð bản phðơng Tây.

Tình hình Nhật Bản từ đầu thế kỉ XIX đến trðíc năm 1868 có những điểm gì nổi bật ?

Cuộc Duy tân …