Phân tích 19 tác phẩm ôn thi vào lớp 10 môn Văn chọn lọc

19 Tác phẩm ôn thi vào lớp 10 môn Văn

CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG – Nguyễn Dữ

MB:

“Đau đớn thay phận đàn bà

Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung”.

Đó không chỉlà hai câu thơ quen thuộc trong “Truyện Kiều” của Nguyễn Du

mà hơn như thế, nó còn là một lời tổng kết vô cùng xác đáng cho cuộc đời,

thân phận của người phụnữtrong xã hội phong kiến đầy bất công, oan trái.

Cũng bởi vì người phụnữchịu nhiều bất công như thếhay chăng, mà đềtài

viết vềhọđã trởnên quen thuộc trong văn chương trung đại. Hôm nay, chúng

ta sẽcùng trởlại với đềtài này trong tác phẩm nổi tiếng của văn xuôi trung đại

Việt Nam giai đoạn thếkỉXVI – XVII - “Chuyện người con gái Nam Xương”

của tác giảNguyễn Dữ.

TB: I. Tìm hiểu chung:

1. Tác giả:

- Nguyễn Dữngười huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương.

- Ông là học trò giỏi của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.

- Sống trong cảnh chếđộphong kiến mục nát, “dông bão nổtrăm miền”, xã hội

là cái “vực thẳm đời nhân loại” chỉthấy “bóng tối đùn ra trận gió đen”, nên sau

khi đỗhương cống, Nguyễn Dữchỉlàm quan một năm rồi lui vềởẩn. Đó là

hình thức bày tỏthái độchán nản trước thời cuộc của một trí thức tâm huyết

nhưng sinh ra không gặp thời.

2. Tác phẩm:

a. “Truyền kì mạn lục”:

- Là ghi chép tản mạn vềnhững điều kì lạvẫn được lưu truyền.

- Viết bằng chữHán, được xem là “Thiên cổkì bút” (áng văn hay ngàn đời).

- Gồm 20 truyện, đềtài phong phú.

- Nhân vật:

+ Nhân vật chính thường là những người phụnữđức hạnh, khao khát sống cuộc sống yên bình, hạnh phúc, nhưng lại bịnhững thếlực tàn bạo và lễgiáo

phong kiến nghiệt ngã đẩy họvào những cảnh ngộéo le, bi thương, bất hạnh vì

oan khuất.

+ Hoặc một kiểu nhân vật khác, những trí thức tâm huyết với cuộc đời nhưng

bất mãn với thời cuộc, không chịu trói mình trong vòng danh lợi,sống ẩn dật để

giữđược cốt cách thanh cao.

b. Văn bản:

- “Chuyện người con gái Nam Xương” là truyền thứ16, có nguồn gốc từmột

truyện cổtích Việt Nam có tên là “Vợchàng Trương”.

- So với truyện cổtích “Vợchàng Trương”, “Chuyện người con gái Nam

Xương” phức tạp hơn vềtình tiết và sâu sắc hơn vềcảm hứng nhân văn.

3. Tóm tắt văn bản:

“Chuyện người con gái Nam Xương” viết vềmột cuộc đời, một sốphận đầy

oan khuất của một thiếu phụtên là Vũ ThịThiết. Đó là người con gái thùy mị,

nết na, đức hạnh và xinh đẹp. Lấy chồng là Trương Sinh chưa được bao lâu thì

chàng phải đi lính, nàng ởnhà phụng dưỡng mẹgià và nuôi con nhỏ. Đểdỗcon,

tối tối, nàng thường chỉbóng mình trên tường mà bảo đó là cha nó. Khi Trương

Sinh về, lúc đó mẹgià đã mất, đứa con bấy giờđang tập nói, ngây thơ kểvới chàng vềngười đêm đêm vẫn đến nhà chàng. Sẵn có tính hay ghen, nay thêm

hiểu lầm, Trương Sinh mắng nhiếc đuổi vợđi. Phẫn uất, Vũ Nương chạy ra bến

Hoàng Giang tựvẫn. Khi Trương Sinh hiểu ra nỗi oan của vợthì đã muộn,chàng lập đàn giải oan cho nàng.

II. Đọc – hiểu văn bản:

1. Nhân vật Vũ Nương:

a. Vẻđẹp phẩm chất:

- Mởđầu tác phẩm, tác giảđã có lời giới thiệu bao quát vềVũ Nương “Tính đã

thuỳmịnết na lại thêm tư dung tốt đẹp” tạo ấn tượng vềmột chân dung phụnữ

hoàn hảo.

- Sau đó ông đi sâu miêu tảvẻđẹp tâm hồn, phẩm chất của nhân vật trong các

mối quan hệkhác nhau, trong các tình huống khác nhau.