Khung phân loại thập phân Dewey (DDC) là khung phân loại được dùng rộng rãi nhất thế giới và đang được áp dụng ở nhiều thư viện Việt Nam. DDC chia toàn bộ tri thức thành 10 lớp chính, mỗi lớp chia tiếp thành 10 phân lớp, rồi 10 đoạn — nên ký hiệu là các con số, càng dài càng chi tiết.
1. Mười lớp chính
| Ký hiệu | Lớp | Ví dụ sách trường học |
|---|---|---|
| 000 | Tin học, thông tin và tác phẩm tổng quát | Bách khoa toàn thư, sách tin học, "10 vạn câu hỏi vì sao" |
| 100 | Triết học và tâm lý học | Kỹ năng sống, tâm lý tuổi học trò |
| 200 | Tôn giáo | Sách về các tôn giáo |
| 300 | Khoa học xã hội | Giáo dục, pháp luật, phong tục, truyện dân gian (398) |
| 400 | Ngôn ngữ | Từ điển, ngữ pháp tiếng Việt, tiếng Anh |
| 500 | Khoa học tự nhiên và toán học | Toán, vật lý, hóa học, sinh học, thiên văn |
| 600 | Công nghệ (khoa học ứng dụng) | Y học, kỹ thuật, nông nghiệp, nấu ăn |
| 700 | Nghệ thuật, mỹ thuật và trang trí | Âm nhạc, hội họa, thể thao |
| 800 | Văn học | Thơ, tiểu thuyết, truyện ngắn, văn học thiếu nhi |
| 900 | Lịch sử và địa lý | Lịch sử Việt Nam, địa lý, tiểu sử danh nhân |
Phần lớn thư viện trường phổ thông Việt Nam dùng Bảng phân loại tài liệu trong thư viện trường phổ thông (19 mục, NXB Giáo dục Việt Nam) — xem bài riêng về bảng này. DDC phù hợp với thư viện lớn hoặc trường muốn dùng chung chuẩn với thư viện công cộng. Thư viện nên thống nhất dùng một khung, ghi rõ trong quy định của thư viện và dùng ổn định.
2. Phân loại một cuốn sách thế nào?
- Xác định nội dung chính — đọc nhan đề, mục lục, lời giới thiệu; không phân loại theo hình thức (sách tranh, sách bỏ túi).
- Chọn lớp chính, rồi đi dần xuống phân lớp phù hợp nhất.
- Mức chi tiết vừa đủ: thư viện trường học thường chỉ cần 3 chữ số (ví dụ 895.92 cho văn học Việt Nam nếu cần chi tiết hơn).
- Sách nhiều chủ đề: chọn chủ đề chiếm phần lớn hoặc chủ đề trường dùng nhiều nhất.
3. Ký hiệu xếp giá
Ký hiệu xếp giá = ký hiệu phân loại + ký hiệu tác giả (thường là 3 chữ cái đầu họ/tên tác giả hoặc tên sách nếu không có tác giả).
Ví dụ: 398 / SƠN cho truyện "Sơn Tinh, Thủy Tinh". Sách xếp trên giá theo ký hiệu phân loại tăng dần, cùng ký hiệu thì theo ABC.
4. Với học sinh tiểu học
Các em chưa đọc được ký hiệu số; nên kết hợp màu nhãn theo lớp chính (ví dụ 800 văn học: xanh dương, 500 khoa học: xanh lá) và một bảng màu dán ở đầu mỗi giá.
5. Làm trên phần mềm Thư viện nhà trường
Khi nhập sách, phần mềm gợi ý ký hiệu DDC từ dữ liệu biên mục sẵn có (với nhiều sách có ISBN, ký hiệu đã có trong cơ sở dữ liệu thư mục) và từ máy phân loại tự động; thủ thư chỉ cần xác nhận. Ký hiệu được in lên nhãn gáy cùng mã QR.
Xem tiếp: Quy trình xử lý sách mới
